Dobór lotek do strzał

Szczegóły

Nadrzędna kategoria: Łuczniczy sprzęt myśliwski

Kategoria: Łuk/strzała/akcesoria

Opublikowano: niedziela, 11, grudzień 2011 11:52

PK

Odsłony: 695

Dobór rozmiarów lotek jest związany ze statycznym wyważeniem strzały, ale przede wszystkim z odległością na jaką będziemy strzelać.

Odległości niewielkie - do 30m, wymagają lotek większych (4-5"), gdyż strzała ma mało czasu na wystabilizowanie się w locie i należy tę szybszą stabilizację wymusić. Odległości większe 30-90m dają strzale więcej czasu na stabilizację lotu - więc lotki mogą być mniejsze (1,5 - 2")- co czyni strzałę dodatkowo bardziej odporną na podmuchy wiatru. Wybór materiału z jakiego zrobione są lotki (pióra ptasie, gumo-plastik) podyktowany jest przede wszystkim stopniem odporności na zawilgocenia i opady atmosferyczne. Do halowych strzelań precyzyjnych - jako wzorcowe uważa się lotki z piór naturalnych. Są bardzo lekkie, co pozwala na świetne wyważenie strzały nawet przy dużych rozmiarach lotek. Strzała z lotkami z piór naturalnych ma prędkość początkową wyższą niż taka sama strzała z lotkami plastikowymi, ale również szybciej tę prędkość wytraca, w związku z poprzecznie porowatą powierzchnią lotek. Gdybyśmy idealnie równo wystrzelili (z tą samą siłą) dwie identyczne strzały oklejone - jedna 4" piórami, druga lotkami plastikowymi w tym samym rozmiarze, to strzała z opierzeniem sztucznym wystartuje ciut wolniej, ale dogoni strzałę z opierzeniem naturalnym, po ok. 35m. Do strzelań na wolnym powietrzu - gdzie zawsze jest ryzyko zawilgocenia - stosuje się przeważnie, całkowicie na to odporne - lotki gumo-plastikowe. Badania lotu strzały - wykazały, że wprawienie jej w ruch obrotowy znacznie przyśpiesza jej stabilizację. Aby ten ruch obrotowy wymusić, lotki nakleja się często nie wzdłuż podłużnej osi strzały tylko pod mniejszym lub większym skosem do osi strzały - podobnie jak łopatki śrub napędowych statków wodnych. W strzałach myśliwskich, stosowanych na małych i średnich odległościach (do 45m), wyposażonych w groty z dużymi stałymi brzeszczotami, kwestia stabilizacji lotu - jest kluczowa. Z tej przyczyny oprócz zastosowania dużych lotek (4"), wywołuje się b. silny ruch obrotowy strzały - poprzez naklejanie lotek z 2-3 stopniowym odchyłem od osi strzały.

Obecnie bardzo popularne wśród myśliwych są krótkie i wysokie lotki 2" - naklejone z 3-stopniowym odchyleniem od osi strzały które mimo swojej małej długości wystarczająco skutecznie stabilizują broadheady o szerokich, stałych ostrzach (np. lotki: Bohning Blazer).

W sprzedaży znajdują się również lotki o oryginalnych konstrukcjach, wymuszających ruch obrotowy strzały (NAP Quick Spin, Spin Wing,...) lub nowatorskie wynalazki w postaci rurek i obręczy (F.O.B.) zakładanych na tył strzały, których producenci dowodzą lepszego zachowania się w locie niż w rozwiązaniach tradycyjnych.

Należy jednocześnie pamiętać, że im wyższe lotki oraz im silniejszy ruch obrotowy strzały, tym mniejsza jej szybkość, a im większa długość lotek - tym sztywniejsze zachowanie strzały pod wpływem siły łuku.

Właściwy dobór lotek jest powiązany również z innymi parametrami strzały jak jej długość i ciężar grotu, by zapewnić jej właściwe wyważenie - gdzie część przednia strzały - z grotem, jest odpowiednio cięższa niż część tylna - z nasadką i lotkami. Te proporcje wyraża parametr procentowy, tzw. F.O.C. (Front-Of-Center) który informuje - jaki procent długości strzały - stanowi różnica między 1/2 jej długości a odleglością jej środka ciężkości od jej geometrycznego środka.

I tak wg f-my EASTON, dla strzał myśliwskich wartość F.O.C. powinna zawierać się w zakresie 10-15%

Aspekty związane ze stabilizacją lotu strzały oraz jej wyważeniem, determinują naszą decyzję o sposobie oklejenia strzały - 3-ema lub 4-ema lotkami. Zastosowanie 4ech lotek pozwala na uzyskanie większej powierzchni styku z opływającym powietrzem, co powinno przyśpieszać stabilizację, przy jednoczesnym utrzymaniu długości i wysokości lotek - co nie pogarsza podatności strzały na podmuchy wiatru. 4 lotki jednak, bardziej dociążają tył strzały, co ma wpływ na jej wyważenie, oraz można je stosować jedynie przy podstawkach opadających.

Do oklejania strzał służą specjalne, niedrogie urządzenia o prostej budowie i nieskomplikowanej obsłudze. Umożliwiają one zwykle oklejanie 3-ema lotkami, co 120 stopni lub 4-ema - co 90 stopni, oraz ustawienie skosu lotki do osi strzały. Maszynki te należą do najbardziej przydatnych narzędzi łucznika. W strzelaniu treningowym ciasne grupowanie się wielu strzał w tarczy, lub nieodpowiednie lub zużywające się maty czy cele - są gł. przyczyną niszczenia lotek. Naklejanie lotek ręcznie, "na oko" zawsze prowadzi do niepoprawnego zachowania strzały w locie.

Niekiedy jako podkład do oklejania strzał lotkami - stosuje się tzw. wraps. Są to oklejki z cieniutkiej, folii winylowej o różnej długości, którą owija się tył promienia strzały, przed przymocowaniem lotek. Stosowanie tych oklejek ma kilka uzasadnień. Lotki nie są przyklejane bezpośrednio do promienia, przez co przy wymianie lotek, promień nie musi być skrobany (czyszczony) z resztek kleju. Wystarczy odkleić wrap. Inny powód - to żywy kolor - który pomaga nam odszukać strzałę w terenie, jeśli ta nie osiągnęła celu (stosuje się również wrap'y fluorescencyjne, które po zmierzchu pod wpływem światła latarki - wyraźnie kontrastują z otoczeniem). Zawodowi bowhunterzy często stosują białe wrapy i białe lotki - które przy oględzinach strzały - która przeszła przez tuszę zwierzecia, służą jako kontrastujące tło dla oceny miejsca trafienia, na podstawie rodzaju śladów krwi. Na tej podstawie planują dochodzenie zwierza. Przy stosowaniu wrap'ów należy mieć świadomość, że ta cieniutka folia ma wpływ na wyważenie statyczne strzały (dociąża tył), w pewnym stopniu usztywnia strzałę oraz zwiększa jej ciężar całkowity - co nie pozostaje bez wpływu na prędkość strzały. Waga wrap'ów to w zależności od rozmiarów ok. 6-20grs.

• « poprz.
• nast. »