Tuning łuku i strzał

Tytuł oryginału: EASTON Tuning Guide

Tłumaczenie: Sebastian Wójcik
Opracowanie i korekta : Piotr Kociołek & Ziemowit Tokarski

UWAGA !! Materiały wyłącznie do użytku wewnętrznego PBA.  
Artykuł chroniony prawami autorskimi. Kopiowanie lub upublicznianie w jakiejkolwiek formie - zabronione.

TUNING ŁUKU

Ten dokument zawiera dokładny opis procedur tuningowych, których celem jest osiągnięcie najlepszych możliwych ustawień oraz celności łuku i strzał. Znajdują się tutaj również wskazówki i zalecane rozwiązania większości znanych problemów z ustawieniami.

  1. Wprowadzenie do tuningu                                     
  2. Standardowe metody tuningu                              
  3. Test Nieopierzonej Strzały                                
  4. Test Papierowy
  5. Tuning na małych odległościach
  6. Rozwiązywanie problemów ze skupieniem strzał
  7. Regulacje łuku oraz strzały i jej elementów
  8. Tuning grotów myśliwskich.
  9. Szczegółowy Tuning
  10. Mikro Tuning

 

SKŁADANIE STRZAŁ ICH KONSERWACJA
Ten rozdział zawiera instrukcje dotyczące przycinania promieni i montowania na nich elementów strzały oraz metody konserwacji gotowych strzał.

 

  1. Mierzenie i przycinanie promieni
  2. Montowanie elementów na promieniach aluminiowych 
  3. Montowanie elementów na promieniach aluminiowo-karbonowych
  4. Montowanie elementów na promieniach karbonowych ICS 
  5. Montowanie elementów zewnętrznych 
  6. Montowanie różnych systemów nasadek 
  7. Dodatkowe informacje

Tytuł oryginału: EASTON Tuning Guide

Tłumaczenie: Sebastian Wójcik
Opracowanie i korekta : Piotr Kociołek & Ziemowit Tokarski

UWAGA !! Materiały wyłącznie do użytku wewnętrznego PBA.  
Artykuł chroniony prawami autorskimi. Kopiowanie lub upublicznianie w jakiejkolwiek formie - zabronione.

TUNING ŁUKU

Ten dokument zawiera dokładny opis procedur tuningowych, których celem jest osiągnięcie najlepszych możliwych ustawień oraz celności łuku i strzał. Znajdują się tutaj również wskazówki i zalecane rozwiązania większości znanych problemów z ustawieniami.

  1. Wprowadzenie do tuningu                                     
  2. Standardowe metody tuningu                              
  3. Test Nieopierzonej Strzały                                
  4. Test Papierowy
  5. Tuning na małych odległościach
  6. Rozwiązywanie problemów ze skupieniem strzał
  7. Regulacje łuku oraz strzały i jej elementów
  8. Tuning grotów myśliwskich.
  9. Szczegółowy Tuning
  10. Mikro Tuning

 

SKŁADANIE STRZAŁ ICH KONSERWACJA
Ten rozdział zawiera instrukcje dotyczące przycinania promieni i montowania na nich elementów strzały oraz metody konserwacji gotowych strzał.

 

  1. Mierzenie i przycinanie promieni
  2. Montowanie elementów na promieniach aluminiowych 
  3. Montowanie elementów na promieniach aluminiowo-karbonowych
  4. Montowanie elementów na promieniach karbonowych ICS 
  5. Montowanie elementów zewnętrznych 
  6. Montowanie różnych systemów nasadek 
  7. Dodatkowe informacje

Wprowadzenie do tuningu

 

WPROWADZENIE DO TUNINGU

Optymalną regulację można osiągnąć tylko wtedy, kiedy do łuku zostaną dobrane odpowiednie strzały. Wstępnie najlepiej jest wybrać promienie zalecane przez program Easton Shaft Selector 2011 firmy Easton (dostępny w Internecie http://eastonarchery.com/store/shaft_selector).. Wybory te zostaną zweryfikowane w praktyce, podczas tuningu. Wówczas to widoczne będą wszelkie niedoskonałości sprzętu. Zanim rozpoczniesz tuning upewnij się, że promienie są proste i odpowiednio opierzone, a nasadki są dobrze ustawione osiowo (zob. str. 79-80)

Wybór sposobu strzelania

Procedury tuningu opisane w Poradniku znajdują zastosowanie w trzech najpopularniejszych sposobach strzelania:
•    dla łuków klasycznych bez spustów (RF)
•    dla łuków bloczkowych  bez spustów (CF)
•    dla łuków bloczkowych ze spustem mechanicznym (CR)  
Niektóre metody tuningu znajdują zastosowanie we wszystkich wymienionych sposobach, inne zaś pasują tylko do jednego lub dwóch. Jeśli któraś z procedur odnosi się do konkretnego sposobu, należy znaleźć odpowiedni podrozdział i postępować zgodnie z instrukcjami.

Zamontuj wszystkie akcesoria

Zanim rozpoczniesz jakiekolwiek regulacje, upewnij się, że wszystkie akcesoria (tj. odpowiednia cięciwa, celownik, stabilizatory, podstawka, button itd.)  zostały zamontowane na łuku. Innymi słowy, należy zamontować wszystko to, z czym potem będziesz strzelać. Każda zmiana w łuku lub jego elementach może wpłynąć na celność. Podczas tuningowania należy zmieniać tylko jeden parametr naraz!

WSTĘPNE USTAWIENIE ŁUKU

Pierwszym krokiem do poprawnej konfiguracji jest wstępne ustawienie łuku. Jeśli ten krok zostanie dobrze wykonany, to sam tuning może okazać się łatwym procesem. Te pierwsze zmiany pomogą w wyeliminowaniu większości zaburzeń i uniknięciu błędów. Takowym błędem może być np. uznanie podczas tuningu, że problem tkwi w wysokości gniazda, podczas gdy tak naprawdę strzała niedostatecznie czysto wychodzi z łuku.
Zainstaluj gniazdo

 

 

Zainstaluj na cięciwie ruchome gniazdo. Gniazda przykręcane  - są do tego celu najlepsze.
 

Dla łuków klasycznych i bloczkowych bez spustów wstępnie ustaw gniazdo na cięciwie ok. 13 mm powyżej kąta prostego, który tworzy cięciwa i założona strzała. Dla łuków bloczkowych ze spustem mechanicznym będzie to ok. 6 mm. (zob. rys. 1.)

 

Znajdź środek ramion


Zarówno łuki klasyczne jak i bloczkowe posiadają środek ramion który należy koniecznie znaleźć. Będzie on istotny w regulacji odchylenia lotu strzały na boki. W łukach bloczkowych zwany jest on ,,zrównoważonym środkiem ramion”.

Łuki klasyczne


Aby odnaleźć środek ramion, należy nałożyć kawałek taśmy papierowej na środek obu ramion, kilka centymetrów powyżej majdanu. Wyznacz np. linijką środek i przy pomocy długopisu zaznacz na nim  pionową linię.

Łuki bloczkowe


Aby odnaleźć środek ramion, należy nałożyć kawałek taśmy papierowej na środek obu ramion, kilka centymetrów powyżej majdanu. Dokładnie zmierz wówczas szerokość ramion (na taśmie) i nanieś bardzo mały punkcik długopisem na środku. Następnie odmierz ok. 4,8 mm w lewo od tego punktu (dla łuków praworęcznych) i nanieś na taśmę linię pionową. Dla łuków leworęcznych należy odmierzyć 4,8 mm w przeciwną stronę. Zaznaczona linia będzie używana podczas ,,centrowania” strzały. Proces ten ma zrównoważyć stopień, w którym bloczek jest odchylony od rzeczywistego środka równowagi. Zazwyczaj jest to właśnie 4,8 mm i na poziomie ustawień wstępnych nie musi być to absolutnie dokładna odległość, ponieważ zostanie to dopracowane podczas Szczegółowego Tuningu.

 

,,Centrowanie” strzały


Centrowanie strzały to proces, którego celem jest wystrzelenie strzały z punktu teoretycznego środka ramion, zwanego też punktem równowagi (patrz powyżej). W rzeczywistości jedynie dwa punkty strzały – zwane dalej węzłami oscylacji – powinny opuścić środek łuku skierowane dokładnie w stronę celu. Wypuszczanie cięciwy palcami sprawia, że strzała wygina się w poziomie. Spust mechaniczny z kolei powoduje wygięcie strzały w pionie. Dlatego też strzała powinna być ustawiona inaczej w zależności od sposobu strzelania (sprawdź diagram poniżej dotyczący ustawienia węzłów oscylacji). Oto opis tych ustawień.

Ustawianie węzłów oscylacji

Węzły oscylacji – kiedy strzała oscyluje, węzły skierowane są dokładnie w stronę celu. Poniższy diagram ilustruje pozycję tylnego i przedniego węzła strzały. Przedni węzeł jest zazwyczaj bliżej przodu strzały, a tylny bliżej nasadki. Dzieje się tak z powodu masy grotu – węzły zawsze znajdują się bliżej miejsca o większej masie.


 

Ustawianie pozycji prawo/lewo

Należy ustawić button lub podstawkę pod strzałę w poziomie w taki sposób, by grot strzały idealnie zgrywał się z osprzętem.

Łuki bloczkowe i klasyczne bez spustów

Należy ustawić czubek grotu tak, by był odchylony od cięciwy (wycentrowanej jak na rys. 7) o ok. 1,6-3,2 mm. Odchylenie jest konieczne, ponieważ będzie równoważyć nacisk buttonu wyzwolony podczas strzału. Zob. rys. 4.
 

Podczas strzału z palców,  strzała wygina się w poziomie, najpierw wygina się w stronę łuku a potem na zewnątrz, sprawiając, że zaczyna opuszczać podstawkę. Następnie nasadka i cięciwa rozdzielają się. Strzała leci wówczas do celu. Drgania powoli gasną i im dalej leci strzała, tym drgania poziome są słabsze.

Łuki bloczkowe ze spustami mechanicznymi

Zgraj czubek grotu dokładnie ze środkiem cięciwy. Zob. rys. 5. Gdy cięciwa jest odpowiednio ustawiona względem środka równowagi ramion, środek (oś) strzały musi wylecieć ustawiona w linii prostej względem cięciwy. Zob. rys. 7.
 

Podczas używania spustu strzała wygina się częściej w pionie niż w poziomie. Dlatego też nie ma potrzeby równoważenia dośrodkowego napięcia buttonu. Idealne ustawienie strzały względem środka można odnaleźć dzięki Szczegółowemu i Mikro Tuningowi (str. 33 - 36). Sprawi to, że węzły oscylacji będą ustawione dokładnie w stronę celu.
Diagramy na rys. 7 wskazują odpowiednią pozycję strzały względem środka dla różnych stylów strzelania.


Ustawienie podstawki pod strzałę (łuki bloczkowe i klasyczne)

Ramiona podstawki pod strzałę mają zasadnicze znaczenie w osiąganiu dobrej czystości wyjścia strzały.    


Bez spustu (łuki bloczkowe i klasyczne)

Większość podstawek uchylnych posiada regulację wystawienia ramienia. Jeśli twoja podstawka również je posiada, to ramię powinno być ustawione tak, by były niewidoczne z góry gdy znajduje się na nim strzała. Zob. rys. 8.

Ze spustem mechanicznym (łuki bloczkowe)

Jeśli łuk posiada podstawkę typu launcher powszechną w łukach bloczkowych, to należy upewnić się, że widełki są na tyle wąskie, by dwie dolne lotki mogły przejść nad podstawką bez dotykania jej. Jest to bardzo istotne w łukach używanych ze spustem mechanicznym, ponieważ strzała przechodzi przez podstawkę na całej swojej długości podczas opuszczania łuku. W przypadku promieni aluminiowych lub karbonowych o małej średnicy (a tym samym mniejszej przestrzeni między lotkami) konieczne może się okazać znaczące zmniejszenie szerokości widełek.

Dostosowanie do nasadki zewnętrznej (łuki bloczkowe ze spustami mechanicznymi)

Jeśli do łuku dobrano strzały karbonowe z nasadkami zewnętrznymi, to konieczne może okazać się przesunięcie gniazda odrobinę w górę, tak by nasadka mogła czysto przejść przez podstawkę. Średnica nasadki jest większa niż średnica promienia. Gdy gniazdo zostaje podniesione, strzała podnosi się na podstawce i uniemożliwia zetknięcie się nasadki z podstawką, tym samym eliminując problem z czystością wyjścia.

Klikery montowane na majdanie (łuki klasyczne oraz bloczkowe bez spustów)

Łucznicy korzystający z klikerów powinni się upewnić, że strzała opiera się odpowiednio na podstawce (nie  jest trzymana w miejscu jedynie przez napięcie klikera). Ważne jest by naciągnąć łuk kilka razy bez klikera by upewnić się, że strzała po naciągnięciu nie spada z podstawki.

Ustawienie pinu w celowniku

Wstępnie ustaw pin w celowniku odrobinę na zewnątrz centralnej linii strzały.

Ustawienie buttonu

Nie każdy rodzaj łuku używa buttonu. Niektórzy łucznicy preferują podstawki bez buttonu. Wielu zawodników woli np. podstawkę Springy, a niektórzy łucznicy tradycyjni posiadają inne rodzaje podstawek nie korzystające z bocznego napięcia. Jeśli jednak Twój łuk posiada button, to wstępnie należy ustawić docisk na średnim poziomie.

Ustawienie wysokości cięciwy (łuki klasyczne)

Ustaw najniższą wysokość cięciwy spośród skali podanej przez producenta lub skorzystaj z tabeli poniżej. Aby znaleźć optymalną wysokość dla Twojego łuku, skręcaj cięciwę by ją skrócić. Ta czynność zwiększa wysokość cięciwy.

Każdy łuk jest inny, nawet ten sam model, tego samego producenta. Dlatego też ważne jest odnalezienie wysokości cięciwy która pasuje do Twojego konkretnego łuku i sposobu strzelania. Wystrzel kilka strzał z zalecanej wstępnej wysokości cięciwy, potem zdejmij cięciwę, skręć ją 3-4 razy i wystrzel ponownie. Kontynuuj tak długo, aż uzyskasz najspokojniejsze, najcichsze ustawienia.

Jeśli cięciwa jest zbyt krótka by osiągnąć minimalną sugerowaną wysokość, możesz rozważyć użycie dłuższej. Jeśli zaś jest zbyt długa by osiągnąć maksymalną sugerowaną wysokość (i zaczyna się zwijać od nadmiernego skręcania), możesz rozważyć użycie krótszej. Wielu rzemieślników produkuje cięciwy pod konkretne łuki, włączając w to ich unikatową długość, materiał, rodzaj i kolor nici itd.

Wysokość cięciwy determinuje miejsce, w którym strzała opuszcza cięciwę i to, jak mocno się przy tym wygnie. Najlepsza wysokość cięciwy dla łuku to ta, która daje najlepszą pozycję strzały na końcu tzw. „power stroke” (odległości między cięciwą w spoczynku, a w pełnym naciągu). Odnalezienie optymalnej wysokości cięciwy może znacząco wpłynąć na skupienie strzał i działanie łuku.


Ustawienie wysokości cięciwy (łuki bloczkowe)

Wysokość cięciwy jest ustawiana przez producenta, jednak czasem jej zmiana może pozytywnie wpłynąć na lot strzały i skupienie. Można to osiągnąć przez zmianę długości, tak jak zostało to opisane dla łuków klasycznych. Należy jednak przy tym pamiętać, że ta modyfikacja ciągnie za sobą zmiany w sile i długości naciągu.

Spięcie między nasadką a cięciwą

Zapięcie nasadki (ang. „snap fit”) konieczne do oddzielenia nasadki od cięciwy może mieć duże znaczenie, szczególnie w łukach o małym naciągu (do 30 funtów). Zapięcie to powinno być wystarczająco mocne, by strzała mogła spokojnie utrzymać się poziomo na cięciwie (nasadka na gnieździe). Należy też zawiesić strzałę poziomo na gnieździe i mocno stuknąć palcem w cięciwę na wysokości 2,5-5 cm powyżej nasadki. Strzała powinna wówczas wypaść z gniazda. Jeśli tak się nie stało, to nasadka jest prawdopodobnie zbyt mocna zapięta na cięciwie do strzelania tarczowego. Czasami jednak przydaje się to podczas polowania.

Standardowe metody tuningu

STANDARDOWE METODY TUNINGU

Po zakończeniu wstępnych ustawień można przystąpić do tuningu. Zostały tu opisane cztery metody – Test Nieopierzonej Strzały, Test Papierowy, tuning na małych odległościach i tuning grotów myśliwskich.

 

Test Nieopierzonej Strzały (łuki bloczkowe i klasyczne bez spustów)

Test jest dodatkiem do tuningu i pozwala określić czy dobrany został odpowiedni promień. Jeśli ustawienia prawo/lewo opisane w podrozdziale ,,rybi pływ” (ang. fishtailing) nie sprawiają, że nieopierzone promienie skupiają się z opierzonymi albo bardzo blisko nich, konieczna może być zmiana na bardziej miękkie lub sztywniejsze promienie (zależnie od tego, gdzie trafiają strzały).
Strzały o złej trajektorii i skupieniu znajdują się zazwyczaj pod wpływem któregoś z poniższych problemów:

•    Mogą one poruszać się podczas lotu w pionie – „pływ delfina”.
•    Mogą one poruszać się podczas lotu w poziomie – „pływ ryby”
•    Mogą one nie dość czysto przechodzić przez podstawkę.
•    Mogą one poruszać podczas lotu bardzo szybko i wąsko w poziomie – „merdanie”.

Pływ delfina (porpoising)

Pływ delfina powinien zostać wyeliminowany w pierwszej kolejności. Występuje on wtedy, gdy nasadka jest ustawiona za wysoko lub za nisko. Jest to konsekwencją złego ustawienia gniazda. Test Nieopierzonej Strzały pozwoli odnaleźć odpowiednią konfigurację. Wystrzel przynajmniej trzy opierzone strzały z odległości 15-20 m. Następnie wystrzel do tego samego celu dwa nieopierzone promienie. Gdy uda się już osiągnąć ustawienie przy którym będziesz trafiać nieopierzonymi promieniami z 20 metrów, to możesz spróbować tego samego na 25-30 m, by udoskonalić konfigurację.

Jeśli nieopierzone promienie trafiają powyżej opierzonych, przesuwaj gniazdo w górę tak długo, aż obie grupy zaczną skupiać się w tym samym miejscu.

Zob. rys. 10.

Jeśli nieopierzone promienie trafiają poniżej opierzonych, przesuwaj gniazdo w dół tak długo, aż obie grupy zaczną skupiać się w tym samym miejscu. Czasami jednak lepiej jest, gdy nieopierzone promienie trafiają odrobinę niżej niż opierzone. Jeśli gołe promienie trafiają wyżej, gniazdo jest za niskie. Może to sprawić, że lotki będą uderzać w podstawkę powodując problemy z czystością wyjścia.

Pływ delfina można wyeliminować poprzez serię testów polegających na strzelaniu na przemian grupami nieopierzonych i opierzonych strzał i dokonywaniu zmian w wysokości gniazda tak długo, aż wszystkie strzały zaczną się skupiać w tym samym miejscu.

Pływ ryby (fishtailing)

Jeśli strzała oddzielając się od nasadki porusza się na boki, to występuje zjawisko zwane rybim pływem. Koniec nasadki zaznacza wówczas w locie linię poziomą.

Rybi pływ można skorygować Testem Nieopierzonej Strzały. Należy wówczas wystrzelić trzy opierzone strzały z odległości 15-20 m, a następnie dwie nieopierzone.

Jeśli nieopierzone strzały trafiają bardziej na lewo od opierzonych, tak jak na rys. 11 (dla łuków praworęcznych), to należy zmniejszyć docisk sprężyny buttonu, zwiększyć siłę naciągu (jeśli jest to możliwe) lub użyć cięższych grotów.

Jeśli nieopierzone strzały trafiają bardziej na prawo od opierzonych, tak jak na rys. 11 (dla łuków praworęcznych), to należy zwiększyć docisk sprężyny buttonu, zmniejszyć siłę naciągu (jeśli jest to możliwe) lub użyć lżejszych grotów.

Osprzęt jest prawidłowo skonfigurowany w momencie, gdy gołe promienie i opierzone strzały trafiają w to samo lub prawie to samo miejsce. Po zakończeniu procedur Szczegółowego i Mikro Tuningu ze stron 33-36 trafienia gołych promieni mogą się zmienić. Nie powinno to niepokoić i zdarza się często, że gołe promienie trafiają w dobrze skonfigurowanych łukach trochę niżej lub w lewo (dla łuków praworęcznych). Czasami mimo dobrej konfiguracji gołe promienie lecą bardziej w prawo, ale jest to rzadsze zjawisko.

Podczas korygowania rybiego pływu przy pomocy Testu Nieopierzonej Strzały mogą wystąpić trudności. Strzała może reagować zbyt miękko (wówczas nieopierzone promienie trafiają na prawo od opierzonych – dla łuków praworęcznych) lub zbyt sztywno (wówczas nieopierzone promienie trafiają na lewo od opierzonych – dla łuków praworęcznych). Jeśli po zakończeniu testów gołe promienie wciąż trafiają ponad 15 cm na lewo lub prawo od opierzonych podczas strzelania z odległości 18 m, konieczne będą kolejne modyfikacje. Zobacz zalecenia z rozdziału „Regulacje łuku oraz strzały i jej elementów”.


Czystość wyjścia strzały

Odpowiednia czystość wyjścia jest absolutnie niezbędna dla dobrego skupienia, konfiguracji i celności. Jest to szczególnie ważne dla lekkich promieni takich jak aluminiowe UltraLite, A/C/E czy też A/C/C HyperSpeed.

Po zakończeniu Testu Nieopierzonej Strzały lub Testu Papierowego warto sprawdzić czystość wyjścia. Należy w tym celu użyć suchego pudru, suchego dezodorantu w sprayu lub podobnego produktu, nałożyć go na tylną ćwiartkę strzały, lotki, podstawkę i okno majdanu blisko podstawki.  Podczas przygotowań nie należy naruszać pudru nałożonego na strzałę i łuk.


Strzała powinna trafić w niewyrobioną matę, by nie przeszła na wylot lub bardzo głęboko.

Jeśli czystość wyjścia nie jest dobra, tzn. strzała dotyka łuku podczas wylotu, to dobre skupienie jest nieosiągalne. Poprzez sprawdzenie gdzie puder został naruszony można ocenić jaki jest tego powód i skorygować to.

Easton wprowadził nowe pojęcie związane z czystością wyjścia zwane „merdaniem” (minnowing). Tak jak pływ ryby i delfina, jest to szczególny problem z lotem strzały. Merdanie jest bardzo podobne do rybiego pływu, ale jest szybsze, a odchylenie mniejsze (zob. rys. 12). Jest to spowodowane niewystarczającą czystością wyjścia gdy tylna część strzały (zazwyczaj lotka) dotyka podstawki.

Rozwiązywanie problemów z czystością wyjścia

Poniższe instrukcje mogą pomóc w wyeliminowaniu problemów z czystością - skutkujących merdaniem:

•    Jeśli lotki uderzają w podstawkę, spróbuj przekręcić nasadkę o 1/32 obrotu (ok. 10 stopni). Przekręcaj za każdym razem o 1/32 tak długo, aż osiągniesz czystość wyjścia.
•    Upewnij się, że widełki podstawki pod strzałę nie są ustawione za szeroko kiedy strzała jest już ustawiona na podstawce i obok buttonu (lub podobnym urządzeniu).
•    Naklej niższe lotki.
•    Działaj zgodnie z instrukcjami z rozdziału „Regulacje łuku oraz strzały i jej elementów” ze str. 28.
•    Jeśli to nie pomoże, spróbuj odrobinę odsunąć button (lub podobne urządzenie) od łuku.

Test papierow

Test  Papierowy (wszystkie typy łuków)

Łucznicy korzystający ze spustów mechanicznych powinni pamiętać o następujących rzeczach przed rozpoczęciem Testu Papierowego:
•    Ustaw strzałę zgodnie ze środkiem cięciwy, tak by grot był ustawiony w pozycji widocznej na rys. 7 na str. 8.
•    Wstępnie ustaw pin w celowniku nad centralną linią strzały.
•    Podczas używania spustów mechanicznych strzała zazwyczaj oscyluje pionowo (pierwsze wygięcie ku górze), więc czystość wyjścia jest kluczowa. Zazwyczaj cała strzała dotyka podstawki podczas strzału, więc lotki muszą być ustawione tak by uniknąć kontaktu.
– podstawki z regulowanymi widełkami – szerokość widełek można wyregulować tak, by lotki gładko przechodziły przez podstawkę lub nad nią
– podstawki do łuków tradycyjnych lub klasycznych – ustawienie lotek względem nasadki jest tutaj bardzo ważne i powinno zostać dopracowane tak, by osiągnąć czystość wyjścia

Test Papierowy jest najpopularniejszą procedurą tuningową wśród łuczników bloczkowych używających spustów mechanicznych, ale działa dobrze także bez spustu.

•    Umocuj kartkę papieru w ramce na zdjęcia o wielkości ok. 60x60 cm.
•    Umieść środek kartki mniej więcej na wysokości ramion, a matę treningową ok. 2 m dalej by zatrzymać strzały.
•    Stań ok. 1,2 -1,8 m przed ramką.
•    Wystrzel opierzoną strzałę w środek papieru umieszczonego na wysokości ramion.
•    Sprawdź rozcięcie w papierze.

  To rozcięcie wskazuje na dobry lot strzały. Grot i lotki wchodzą w tym samym miejscu.

  To rozcięcie wskazuje na zbyt niską pozycję gniazda. By to skorygować, należy przesuwać gniazdo w górę za każdym razem o ok. 1,6 mm tak długo, aż podłużne rozcięcie zniknie.

  To rozcięcie wskazuje na zbyt wysoką pozycję gniazda, problem z czystością wyjścia, albo bardzo miękką strzałę (jeśli użyty został spust mechaniczny). Aby to skorygować, należy przesuwać gniazdo w dół za każdym razem o ok. 1,6 mm tak długo, aż podłużne rozcięcie zniknie. Jeśli po kilku próbach problem nie zniknie, to powodem jest prawdopodobnie czystość wyjścia lub zbyt miękka strzała (przy spuście mechanicznym). Aby zidentyfikować problem z czystością zajrzyj na str. 15, podrozdział „Czystość wyjścia strzały”.

Łuki bloczkowe ze spustami mechanicznymi – jeśli nie występuje problem z czystością wyjścia, można spróbować:
•    Bardziej giętkiej podstawki pod strzałę (przy podstawkach typu launcher) lub zmniejszenia napięcia sprężyny, jeśli jest to możliwe.
•    Zmniejszenia siły naciągu, jeśli istnieje podejrzenie że strzała jest za miękka.
•    Skrócenia strzały, która wystaje poza podstawkę.
•    Wybrać sztywniejszą strzałę.

  To rozcięcie wskazuje na sztywną reakcję strzały (dla łuków klasycznych i bloczkowych praworęcznych bez spustu). Dla łuków leworęcznych reakcja będzie odwrotna. Jest to nietypowe rozdarcie dla łuków bloczkowych praworęcznych ze spustem mechanicznym. Niemniej jednak może się pojawić i oznacza, że podstawka jest zbyt wysunięta na prawo lub lotki uderzają w podstawkę (typu launcher).

Łuki klasyczne i bloczkowe bez spustu powinny to skorygować w następujący sposób:
•    Zwiększ siłę naciągu łuku.
•    Użyj cięższego grotu lub insertu.
•    Użyj lżejszej cięciwy (mniej nici lub lżejszy materiał, np. Fast Flight).
•    Użyj bardziej miękkiej strzały.
•    Zmniejsz napięcie buttonu lub użyj słabszej sprężyny w przypadku podstawki z okrągłym otworem do łuków klasycznych.
•    Dla łuków bloczkowych bez spustu – przesuń podstawkę odrobinę w stronę łuku.

Łuki bloczkowe ze spustem mechanicznym powinny to skorygować w następujący sposób:
•    Przesuń podstawkę pod strzałę w lewo. Przesuwaj za każdym razem odrobinę tak długo, aż prawe rozcięcie zniknie.
•    Upewnij się, że strzała poprawnie przechodzi przez kable.
•    Upewnij się, że ręka łuczna jest rozluźniona by wyeliminować nadmierny skręt łuku.

  To rozcięcie wskazuje na miękką reakcję strzały (dla łuków klasycznych i bloczkowych praworęcznych bez spustu). Dla łuków leworęcznych reakcja będzie odwrotna. Jest to typowe rozdarcie dla łuków bloczkowych praworęcznych ze spustem mechanicznym i oznacza zazwyczaj zbyt miękką reakcję strzały lub problem z czystością wyjścia. By to skorygować, w pierwszej kolejności spróbuj zmienić pozycję gniazda, a dopiero potem próbuj następujących metod.

Łuki klasyczne i bloczkowe bez spustu powinny to skorygować w następujący sposób:
•    Sprawdź czystość wyjścia (zob. str. 15).
•    Zmniejsz siłę naciągu łuku.
•    Użyj lżejszego grotu lub insertu.
•    Użyj cięższej cięciwy (więcej nici lub cięższy materiał).
•    Użyj sztywniejszej strzały.
•    Zwiększ napięcie buttonu lub użyj mocniejszej sprężyny w przypadku podstawki z okrągłym otworem do łuków klasycznych.
•    Dla łuków bloczkowych bez spustu – odsuń podstawkę odrobinę od łuku.

Łuki bloczkowe ze spustem mechanicznym powinny to skorygować w następujący sposób:
•    Przesuń podstawkę pod strzałę w prawo. Przesuwaj za każdym razem odrobinę tak długo, aż lewe rozcięcie zniknie.
•    Upewnij się, że ręka łuczna jest rozluźniona by wyeliminować nadmierny skręt łuku.
•    Zmniejsz siłę naciągu łuku.
•    Użyj sztywniejszej strzały.

  To rozcięcie wskazuje na kombinację więcej niż jednego problemu z lotem. Należy wówczas stosować się do instrukcji dla danego sposobu strzelania, w pierwszej kolejności korygując pozycję pionową (gniazdo), a dopiero potem poziomą. Jeśli wciąż napotykasz problemy z tuningiem, rozejrzyj się za profesjonalnym sklepem łuczniczym by sprawdzić zgranie (obroty) krzywek.

Dla łuczników korzystających ze spustów mechanicznych może czasami się okazać, że konieczne są poprawki odwrotne do tych opisanych powyżej. Chociaż jest to rzadkie, to rodzaj podstawki i spustu mogą razem skutkować zmianą dynamiki strzały, tym samym dając rozdarcia inne niż opisane.

Kiedy już osiągniesz dobrą konfigurację na odległości 1,2-1,8 m, możesz cofnąć się o kolejne 1,8 m i spróbować ponownie. Da to pewność że ustawienia są dobre, a strzała nie znajdowała się w odpowiedniej pozycji tylko w momencie przejścia przez papier z określonej odległości.

Tuning na małych odległosciach

Tuning na małych odległościach (wszystkie typy łuków)

Często zdarza się, że strzelanie na dużych odległościach jest utrudnione jeśli sprzęt nie jest skonfigurowany. Poniższa metoda daje dobre wyniki na krótkich dystansach. Należy z niej korzystać po zakończeniu bardziej podstawowych testów, jak Test Nieopierzonej Strzały czy Test Papierowy. Zacznij na odległości ok. 12-15 m od celu. Użyj tarczy o średnicy 40 lub 60 cm, ale przyczep ją odwrotną, białą stroną.

Odchylenie góra/dół


Wystrzel 6-8 opierzonych strzał celując w górny brzeg tarczy. W ten sposób sprawdzisz czy ustawienie gniazda jest poprawne.

Zazwyczaj małe problemy tuningowe są widoczne na krótkich dystansach, ponieważ wtedy strzała najmocniej wibruje. Ten test pozwala na identyfikację problemów z lotem i dokonanie poprawek doskonalszych niż te oferowane przez poprzednie metody.

Jeśli konsekwentne trafianie w górny brzeg tarczy nie udaje się, to prawdopodobne są niewielkie zakłócenia w sprzęcie. Aby to poprawić, przesuwaj gniazdo w dół lub w górę za każdym razem o ok. 0,8 mm i próbuj strzelać ponownie. Kontynuuj przesuwanie za każdym razem o 0,8 mm.

Jeśli strzały zaczynają trafiać bliżej górnego brzegu tarczy i układają się w prostą, poziomą linię, to znaczy, że poprawki przynoszą efekty. Jeśli jednak linia pozioma zaczyna się poszerzać, powróć do pierwotnego ustawienia gniazda i przesuwaj je w drugą stronę. Powinno to w efekcie dać poprawną wysokość gniazda.

Odchylenie prawo/lewo

Po osiągnięciu linii poziomej na tyle prostej, na ile pozwalają Twoje umiejętności, możesz przejść do poprawek odchylenia prawo/lewo. Wystrzel 6-8 strzał celując w lewy brzeg tarczy w linii poziomej.

Aby poprawić odchylenie prawo/lewo dla łuków bloczkowych i klasycznych bez spustu, przesuń podstawkę pod strzałę na zewnątrz lub do wewnątrz. Ma to na celu zrównoważenie skutków pracy bloczków. Odchylenie powodowane przez krzywki nie zawsze jest równoważone przez naturalny skręt łuku. Bloczek czasami skręca się lub przechyla podczas naciągania. Jest to powszechne i nie należy się tym przejmować. Przy pełnym naciągu, środek ramion (odszukany przy ustawieniach wstępnych) niekoniecznie musi się pokrywać ze zrównoważonym środkiem ramion. Dlatego też, metodą prób i błędów, należy odszukać najlepszą pozycję strzały by osiągnąć optymalną celność.

Przesuń podstawkę o 0,8 mm na zewnątrz lub do wewnątrz. Przesuwaj za każdym razem o 0,8 mm i próbuj strzelać ponownie. Kontynuuj zmiany za każdym razem o 0,8 mm tak długo, aż osiągniesz najlepszą możliwą linię pionową. Jeśli linia zaczyna się poszerzać, znaczy to, że należy przesunąć podstawkę 0,8 mm w drugą stronę i próbować ponownie aż do zadowalającego rezultatu.

Łucznicy bloczkowi nie korzystający ze spustu powinni w pierwszej kolejności ustawić pozycję podstawki, a następnie docisk sprężyny buttonu. Docisk należy zmniejszać lub zwiększać o 1/8 obrotu. Jeśli linia pionowa poszerza się, znaczy to, że należy powrócić do pierwotnego ustawienia i kręcić w drugą stronę aż do osiągnięcia wąskiej linii pionowej.

Łucznicy klasyczni nie korzystający ze spustu powinni zmienić jedynie docisk sprężyny buttonu. Docisk należy zmniejszać lub zwiększać o 1/8 obrotu. Jeśli linia pionowa poszerza się, znaczy to, że należy powrócić do pierwotnego ustawienia i kręcić w drugą stronę aż do osiągnięcia wąskiej linii pionowej. Nie przesuwaj strzały na zewnątrz lub do wewnątrz! Pozycja strzały została już ustalona w ustawieniach wstępnych.

Rozwiazywanie problemów ze skupieniem strzał

Rozwiązywanie problemów ze skupieniem strzał.

Zwykło się mówić, że ,,jeśli strzały dobrze się grupują na 20 metrach, to będą grupować się już z każdej odległości”, albo ,,jeśli dobrze się grupują na większe odległości, to tak samo będzie na mniejszych”. Zdarza się jednak że oba te twierdzenia są fałszywe. Niewielkie zaburzenia w osprzęcie mogą znacząco wpłynąć na celność i skutkować słabym skupieniem strzał.
Poniżej znajdują się instrukcje pomagające wyeliminować większość pomniejszych problemów tuningowych.

Wielu łuczników spotkało się z przynajmniej jednym z poniższych problemów ze skupieniem lub lotem:
1.    Niestabilny lot strzały i dobre skupienie – to często rezultat używania sztywnej strzały. Odrobinę zbacza ona z kursu opuszczając łuk, ale zazwyczaj szybko wraca na kurs dając dobre skupienie.
2.    Stabilny lot strzały i słabe skupienie – mimo że brzmi to sprzecznie, zdarza się dość często i ma związek z metodą tuningu. To, że wykonałeś poprawnie test papierowy lub test nieopierzonej strzały wcale nie oznacza, że strzały będą od teraz skupiały się idealnie – oznacza to jedynie, że lot strzały jest prawidłowy. Z tego też powodu Easton rozwinął metody Szczegółowego Tuningu (Fine Tuning) i Mikro Tuningu (Micro Tuning) pozwalające osiągnąć optymalne skupienie.
3.    Niestabilny lot strzały i słabe skupienie – to zazwyczaj wynik źle dobranych strzał lub nieskonfigurowanego osprzętu. Informacje zawarte w poniższych instrukcjach powinny pomóc w wyeliminowaniu tego problemu.
4.    Stabilny lot strzały i dobre skupienie – taki powinien być ostateczny wynik tuningu!

Wzór według którego skupiają się strzały często ukazuje potencjalne problemy z lotem. Poniżej opisane zostały dwa najczęstsze problemy z tym związane. Podane odległości to typowe dystanse turniejów FITA, chociaż równie dobrze mogą to być standardowe dystanse strzelania tarczowego. Rys. 15 pokazuje dobre skupienie na wskazanych odległościach.

 


Wzrastający opór powietrza

Rys. 16 ukazuje szeroki rozstrzał na dużych dystansach (90 m), mimo że skupienie na mniejszych odległościach jest dopuszczalne. Oznacza to że strzała stawia coraz większy opór powietrzu. Taki  opór  sprawia że strzała robi się niestabilna z powodu szybkiego spadku prędkości w krótkim czasie. Niestabilność lotu skutkuje słabym skupieniem na większych dystansach i czyni strzałę bardzo wrażliwą na wiatr. Redukcja odchylenia jest bardzo istotna przy lekkich strzałach które powinny zachować prędkość aż do celu. Rozwiązać to można przez zmniejszenie lotek (ich długości lub wysokości) lub ich kąta, albo jedno i drugie.


Niedostateczna czystość wyjścia strzały

Skupienie na rys. 17 jest dobre na większych odległościach. Niestety, w miarę zbliżania się łucznika do tarczy skupienie nie rośnie proporcjonalnie (por. z rys. 15). Zazwyczaj oznacza to problem z czystością wyjścia lub minimalne zaburzenia w łuku i strzałach.


By to poprawić, sprawdź podrozdział o czystości wyjścia na str. 15 lub podrozdziały o Szczegółowym Tuningu i Mikro tuningu ze stron 33-36.

 


Rys. 18 ilustruje dlaczego mogą pojawić się problemy ze skupieniem na niewielkich odległościach, mimo że na większych odległościach wyniki są dobre. Kiedy strzała zostaje wystrzelona, początkowo jej wygięcie jest największe. Gdy leci dalej, jej lot stabilizuje się. Im dalej leci, tym bardziej jest stabilna, a wpływ zaburzeń zmniejsza się. Przykład ten pokazuje dlaczego strzały mogą słabo skupiać się z bliska, ale dobrze skupiają się z daleka gdy już się ustabilizują. Powodowane jest to zazwyczaj minimalnymi niedoskonałościami i problemami z czystością wyjścia.

Rys. 19 ukazuje lot strzały kiedy opuszcza ona łuk bez żadnych zakłóceń. Jest to lot, który należy osiągnąć przez procedury Szczegółowego Tuningu i Mikro Tuningu.  

Regulacje łuku i strzały oraz jej elemntów


Regulacje łuku i strzały oraz jej elementów

Jeśli napotkałeś problemy z tuningiem łuku, niezbędne będą pewne modyfikacje w osprzęcie by osiągnąć lepsze zestrojenie. Poniżej znajduje się kilka możliwości.

Dostosowanie siły naciągu

Prawie wszystkie łuki bloczkowe i niektóre łuki klasyczne posiadają możliwość dostosowania siły naciągu. Jeśli strzała jest zbyt sztywna, zwiększ naciąg. Jeśli zbyt miękka – zmniejsz.

Cięciwa

Ciężar cięciwy może mieć duży wpływ na promień strzały. Liczba nici w cięciwie może zmusić do zmiany promienia na mniej lub bardziej sztywny. Jeśli strzała reaguje zbyt sztywno, należy zmniejszyć liczbę nici, a jeśli zbyt miękko – zwiększyć. Ten sam efekt może wywoływać obciążenie na cięciwie. Czasami wystarczy zmiana materiału nici – ciężki monofilament można zamienić na nylon. Można też zmienić nocki (przyspieszacze) z metalowych zacisków na wiązane. Tak niewielka zmiana może znacznie wpłynąć na strzałę dzięki mniejszemu obciążeniu.

Cięciwa jest jedną z najważniejszych części sprzętu łuczniczego. Jeśli podczas tuningu napotykasz liczne problemy, to właśnie cięciwa może być ich powodem. Źle wykonana może skutkować niewyważeniem w napięciu nici, powodując że niektóre z nich będą luźniejsze. To niewyważenie zmusza cięciwę do nierównomiernego rozciągania się, znacząco obniżając celność. Jeśli ominięcie problemów ze strzelaniem jest niemożliwe, a tuning nie pomaga, spróbuj zmienić cięciwę i zacząć procedury od nowa.

Waga grotu i insertu

Strzały X10, A/C/E, A/C/C oraz Beman ICS można udoskonalić przez użycie różnych połączeń wagowych insertu i grotu. Systemy mocowania zewnętrznego używają zestawu grotu i nasadki zewnętrznej. Z grotami typu Nibb strzały aluminiowe mogą zostać dostrojone do 7, 8 lub 9% Punktu Równowagi Strzały (z ang. F.O.C. – Forward of Center). Jeśli strzała jest za miękka, załóż do niej lżejszy insert i grot, a jeśli zbyt sztywna – cięższe. Próbuj dobierać grot i insert aby uzyskać akceptowalny F.O.C. (czyli od 7 do 16%).

Wysokość cięciwy

W łukach klasycznych promień strzały można tuningować przez zmianę wysokości cięciwy, tj. zmniejszenie lub zwiększenie jej odległości od osi uchwytu na majdanie. Duża wysokość cięciwy zmniejszy sztywność strzały, a mała ją usztywni.

Od wysokości cięciwy zależy ilość energii kinetycznej przekazywanej strzale. Gdy skracamy cięciwę, ramiona się do siebie zbliżają (kompresują się), zwiększając tym samym napięcie. Im bardziej są napięte, tym większa realna siła łuku przy pełnym naciągu, i na odwrót przy zmniejszeniu wysokości (przedłużaniu cięciwy).

 


Długość łuku klasycznego/maksymalna wysokość cięciwy

Trzeba jednak pamiętać, że podnoszenie wysokości cięciwy odrobinę zmniejsza szybkość, jako że niewielkie zwiększenie siły naciągu nie w pełni kompensuje redukcję tzw. ,,power stroke” - odległości między cięciwą w spoczynku, a w pełnym naciągu. Gdy power stroke zostaje zmniejszony, strzała ma mniej czasu by zaabsorbować energię od łuku.

Niewielki spadek prędkości przy zwiększaniu wysokości cięciwy jest faktem, ale nie należy się tym za bardzo sugerować podczas poszukiwania najlepszej konfiguracji. Jak mawiają Amerykanie, „lepiej mieć oko powolnego byka niż szybko chybić”.

Wysokość cięciwy jest często pomijana w tuningu łuku bloczkowego. Jest to spowodowane tym, że zmiany w tym zakresie powodują zmiany w sile naciągu. To z kolei zmusza do dodatkowych regulacji. Odpowiednie zwiększenie wysokości pozwala jednak znacznie polepszyć skupienie strzał.

Powyższa tabela pokazuje pełny zakres regulacji wysokości cięciwy dla większości współczesnych łuków klasycznych. Zmiany w tym zakresie mogą być równie efektywne jak zmiana wagi grotu i insertu o 20 grainów (1,3 g). Pamiętaj, że najlepsze ustawienie jest najcichsze i najpłynniejsze (chociaż wiele dzisiejszych łuków klasycznych pracuje dobrze na dwóch różnych ustawieniach). Easton zaleca umiarkowaną skalę wysokości cięciwy. Wspomniana tabela pokazuje skalę dość szeroką, by można było wybrać ,,pośrednią” wartość.

Jeśli pomimo zastosowania się do wszystkich instrukcji, wciąż uważasz że strzała jest za miękka lub za sztywna, wybierz inną strzałę i spróbuj od nowa.

Tuning grotów myśliwskich


Tuning grotów myśliwskich (broadhead)

Tuning grotów myśliwskich polega mniej więcej na wystrzeleniu kilku strzał z grotami tarczowymi, a następnie strzał z grotami myśliwskimi. Wówczas porównuje się obie grupy i dokonuje regulacji.

UWAGA! Nigdy nie strzelaj nieopierzonymi strzałami z grotami myśliwskimi – są one bardzo niestabilne i niebezpieczne!

Groty tarczowe powinny mieć tak zbliżoną wagę do myśliwskich, jak to tylko możliwe. Dopiero po osiągnięciu dobrego skupienia z grotami tarczowymi możliwy będzie tuning grotów myśliwskich.

Wystrzel strzały z grotami tarczowymi

Wybierz odpowiedni dla grotów myśliwskich cel w odległości 20 do 30 metrów. Wystrzel 3-4 strzały z grotami tarczowymi. Staraj się strzelać tak celnie, jak tylko potrafisz.


Wystrzel strzały z grotami myśliwskimi

Wystrzel 3-4 strzały z grotami myśliwskimi używając tych samych strzał co poprzednio. Strzelaj do tego samego celu.
Jeśli wystrzeliłeś grupę o dobrym skupieniu odpowiadającą Twoim umiejętnościom, porównaj  pozycje obu grup. Wykonaj regulacje wymienione niżej i wystrzel obie grupy ponownie. Reguluj je tak długo, aż obie grupy będą trafiać w to samo miejsce.

Dokonaj regulacji

Zobacz rys. 20 poniżej i regulacje na następnej stronie.

 


Regulacje

Niekiedy regulacje dają lepsze efekty niż można by się spodziewać. W pierwszej kolejności najlepiej wykonać regulacje góra/dół. Gdy strzały zaczną się już układać na jednej linii poziomej, można zacząć regulacje prawo/lewo.

•    Jeśli strzały z grotami myśliwskimi układają się powyżej tych z grotami tarczowymi, przestaw gniazdo wyżej.
•    Jeśli strzały z grotami myśliwskimi układają się poniżej tych z grotami tarczowymi, przestaw gniazdo niżej.
•    Jeśli strzały z grotami myśliwskimi układają się po lewej, to zachowują się tak, jakby strzała była za sztywna (dla łuków praworęcznych).
Jedno z poniższych (lub kilka) może pomóc w eliminacji tego problemu.
•    zwiększ naciąg łuku
•    zmień groty myśliwskie na cięższe
•    jeśli używasz buttona, zmniejsz docisk sprężyny
•    przysuwaj podstawkę pod strzałę lub button bliżej łuku, za każdym razem o ok. 0,8 mm

4. Jeśli strzały z grotami myśliwskimi układają się po prawej, to zachowują się tak, jakby strzała była za miękka.
Jedno z poniższych (lub kilka) może pomóc w eliminacji tego problemu.
•    zmniejsz naciąg łuku
•    zmień groty myśliwskie na lżejsze
•    jeśli używasz buttona, zwiększ docisk sprężyny
•    odsuwaj podstawkę pod strzałę lub button od łuku, za każdym razem o ok. 0,8 mm

Pamiętaj, że tuning grotów myśliwskich ma sens tylko wtedy, gdy łuk jest odpowiednio skonfigurowany na groty tarczowe.

Szczegółowe metody tuningu

SZCZEGÓŁOWE METODY TUNINGU (FINE TUNING)

Szczegółowy Tuning to proces podobny do Mikro Tuningu, ale trochę mniej dokładny. Potrzebne będą: ołówek i kilka przykładowych tarcz na papierze, takich jak poniżej.

1.    Zapisz dokładnie wszystkie parametry Twojego łuku.
Na przykład:
•    wysokość gniazda
•    wysokość cięciwy
•    tiller (odległość styku ramienia i majdanu do cięciwy)
•    liczba nici w cięciwie
•    naciąg łuku
•    typ stabilizatora
•    itd. innymi słowy, wszystko co przyjdzie Ci do głowy z rzeczy, które można spisać.
2.    Ponumeruj strzały. To pozwoli na lepsze rozeznanie w grupach.
3.    Przygotuj się do strzelania z wygodnej odległości pomiędzy 40 a 60 m.
4.    Wystrzel kilka razy dla rozgrzewki.
5.    Po rozgrzewce wystrzel 6 do 10 opierzonych strzał.
6.    Zapisz swoje wyniki dla każdej strzały na załączonych papierowych tarczach.
7.    Powtarzaj punkty 5 i 6 dla porównania. Początkowo należy uzyskać podobne wyniki.
8.    Dokonaj regulacji podanych na następnej stronie.
 

Odchylenie góra/dół

Wyreguluj gniazdo o ok. 0,8 mm w górę lub w dół. Wystrzel kolejne dwie grupy strzał i oznacz je w ten sam sposób, jak ten opisany na poprzedniej stronie. Na przyszłość zapisuj wszystkie regulacje, których dokonałeś w łuku po każdej wystrzelonej grupie strzał. Porównaj skupienia i oceń, czy odchylenie od środka zmniejszyło się, czy nie. Jeśli tak, to ponownie przesuń gniazdo o 0,8 mm w tym samym kierunku i wystrzel ponownie. Jeśli strzały zaczęły oddalać się od celu, powróć do poprzednich ustawień i przesuwaj gniazdo w przeciwną stronę. Rób to tak długo aż osiągniesz najlepsze skupienie.

Odchylenie prawo/lewo

Łucznicy bloczkowi mogą przesuwać podstawkę pod strzałę o 0,8 mm do środka lub na zewnątrz. Wystrzel dwie grupy i spisz trafienia. Upewnij się, że zapisałeś na przykładowych tarczach wyniki. Porównaj grupy sprzed regulacji i po. Jeśli zbliżyły się do celu, to kontynuuj przesuwanie podstawki w daną stronę o 0,8 mm i wystrzel kolejne grupy. Jeśli strzały zaczęły się oddalać od celu, powróć do poprzednich ustawień i przesuwaj podstawkę w przeciwną stronę. Rób to tak długo, aż osiągniesz satysfakcjonujące trafienia.

Po dokonaniu korekty w ruchach prawo/lewo w podstawce lub buttonie, użytkownicy buttona mogą osłabić napięcie o 1/8 lub 1/4 lub usztywnić i kontynuować, kręcąc za każdym razem o 1/8.

Łucznicy klasyczni powinni pamiętać tylko o regulacji docisku sprężyny buttonu, zmieniając ją za każdym razem o 1/8 obrotu. Nie należy przesuwać pozycji strzały do tyłu lub do przodu!

Odczytywanie grup strzał z wykresu

Uważnie zbadaj wykresy strzał, które zapisałeś. Zauważ, że układają się one w różne kształty i zwróć uwagę, jak regulacje zmieniły celność i wielkość grup. Sprawdź każdą strzałę po jej numerze. Być może niektóre strzały nie będą się układać tak dobrze jak inne. Oznacz je i nie używaj ich na zawodach.

Rozpoznawanie problemów ze strzałami

Może się okazać, że któraś ze strzał nie grupuje się razem z innymi. Sprawdź ją dokładnie zanim zdecydujesz się wycofać ją i nie używać na zawodach. Czasami problem jest łatwy do zidentyfikowania. Jeśli promień jest złamany lub wyszczerbiony, należy go wyrzucić.

Niektóre strzały mogą wyglądać na pierwszy rzut oka dobrze ale posiadać wady nie pozwalające im dobrze się grupować. Poniższa lista zawiera szereg powszechnych problemów ze strzałami. Niektóre z nich mogą mieć bardzo duży wpływ na celność.

Skrzywienie strzały

By dobrze się grupować, strzały muszą być proste. Firma Easton dopuszcza odchylenie nie większe niż 0,004 cala.

Skrzywienie nasadki

Istnieje kilka sposobów sprawdzania skrzywienia nasadki, m.in. dostępne w sklepach kontrolki do nasadek (nock gauges) i kołowrotki do grotów myśliwskich (broadhead spinning wheel).

Skręcenie nasadki

Czasami zdarza się, że jedna z nasadek jest skręcona bardziej niż pozostałe. Skutkuje to problemami z czystością wyjścia strzały. Jeżeli nasadka jest skręcona zbyt mocno, lotki uderzają w podstawkę.

Uszkodzone lub słabo doklejone lotki

Jeśli lotki choćby odrobinę odkleją się od promienia, strzała nie będzie grupować się z innymi. Zdarza się, że jeśli choćby jedna z lotek jest uszkodzona, strzała może nawet nie trafić nawet w cel z 30 m. Niewielkie uszkodzenia nie powinny jednak znacząco wpłynąć na lot (chyba że używasz twardych lub sztywnych lotek). Należy je zatem sprawdzać przed każdym treningiem. Jeśli tył którejś z lotek jest skrzywiony, poskutkuje to znacznym odchyleniem od celu.

Poluzowane groty i inserty

Wielu łuczników nie zdaje sobie sprawy z tego problemu. Groty i inserty do grotów wkręcanych powinny być mocowane klejem Easton hot-melt przez pokrycie na całej długości trzonka. Zwróć szczególną uwagę na instrukcje dotyczące mocowania grotów i insertów w dalszej części Przewodnika. Używaj tylko kleju Easton hot-melt. Jeśli używasz innego kleju termicznego (topiącego się pod wpływem ciepła), może być on zbyt kruchy, łamiąc się w momencie uderzenia w cel z twardszego materiału. Jeśli klej rozłoży się nierównomiernie, pomiędzy insertem lub grotem a promieniem zrobi się wolna przestrzeń. Spowoduje to większe wibracje, obniżając celność. Wibracje strzały można ocenić łapiąc ją przy lotkach i delikatnie uderzając nią o stół, albo zrzucając ją z wysokości ok. pół metra. Jeśli usłyszysz brzęczenie, grot lub insert są prawdopodobnie niewystarczająco umocowane. Podgrzej i wyciągnij grot (lub insert) i zamocuj go ponownie zgodnie z zaleceniamiz dalszej części niniejszego przewodnika.

Waga strzały

Waga strzały to jeden z ważniejszych czynników na poważnych zawodach łuczniczych i powinna zostać sprawdzona, zwłaszcza jeśli niektóre strzały mają tendencję do trafiania odrobinę niżej lub wyżej niż reszta.

Wzorowy zestaw strzał nie powinien mieć odchyleń wagowych większych niż 3 grainy pomiędzy najcięższą a najlżejszą. Najlepsi łucznicy często ograniczają tę różnicę do 1 graina lub nawet mniej.

Mikro Tuning


MIKRO TUNING

Regulacje Mikro Tuningu są podobne do tych ze Szczegółowego Tuningu. Ich celem jest optymalne skupienie przy strzelaniu z każdej odległości.

1.    Przygotuj się do strzelania największej odległości, z której masz zamiar strzelać na zawodach.
2.    Wystrzel co najmniej 8-10 strzał.
3.    Zmierz i zapisz odległość między najwyższą i najniższą strzałą.
4.    Wystrzel kolejną grupę strzał zanim dokonasz regulacji.
5.    Powtórz punkt 3.
6.    Powtarzaj punkty 2 do 5 dokonując poprawek opisanych poniżej.

Odchylenie góra/dół

Przesuń gniazdo w górę lub w dół o ok. 0,8 mm. Wystrzel kolejne dwie grupy  i zapisz odległość między najwyższą i najniższą strzałą. Jeśli zmniejszyła się, znaczy to, że poprawki przynoszą efekty i należy przesuwać gniazdo o kolejne 0,8 mm w tym samym kierunku aż do osiągnięcia najlepszego wyniku (czyli najmniejszej odległości).

Jeśli po kilku poprawkach zauważyłeś, że grupy zaczynają znowu się od siebie oddalać, to prawdopodobnie przesunąłeś gniazdo za daleko i powinieneś powrócić do najlepszych ustawień.

Odchylenie prawo/lewo

Po skorygowaniu odchyleń góra/dół należy zająć się ustawieniem prawo/lewo. Wystrzel kolejną grupę 8-10 strzał mierząc odległość między tymi, które poleciały najdalej na prawo i tymi, które poleciały najdalej na lewo.
Jeśli używasz łuku bloczkowego, przesuń podstawkę strzały o 0,8 mm do środka lub na zewnątrz. Wystrzel kolejne dwie grupy i ponownie zmierz odległość między  najbardziej skrajnymi strzałami. Porównaj tę grupę z poprzednią. Jeśli wspomniany odcinek zmniejszył się, to poprawki dały efekty. Jeśli odcinek zwiększył się, powróć do poprzednich ustawień, przesuń gniazdo o 8 mm w przeciwnym kierunku i wznów testy. Kontynuuj tak długo, aż osiągniesz najlepszy wynik.

Łucznicy bloczkowi używający buttonów powinni dokonać ustawień prawo/lewo w pierwszej kolejności, a dopiero potem wyregulować nacisk sprężyny buttonu tak, jak zostało to opisane dla łuków klasycznych w części dot. Szczegółowego Tuningu.

Łucznicy klasyczni powinni wyregulować jedynie nacisk sprężyny buttonu z pominięciem przesuwania podstawki. Zmieniaj nacisk za każdym razem o 1/8 obrotu. Tak samo jak w łuku bloczkowym, wystrzel najpierw dwie grupy i zmierz odcinek między skrajnie lewą a skrajnie prawą. Zmień nacisk o 1/8 obrotu w dowolną stronę i spróbuj wystrzelić kolejne 2 grupy. Jeśli odcinek między skrajnymi strzałami zwiększył się, powróć do poprzednich ustawień i zmień nacisk w drugą stronę.

Po zakończeniu tuningu na dużej odległości przybliż się do celu o ok. 20 m i ponownie pracuj nad odchyleniem prawo/lewo stosując się do tych samych rad, co wcześniej. Zmiana pozycji gniazda nie powinna być wówczas konieczna, jednak korekta odchylenia prawo/lewo może okazać się potrzebna. Po zakończeniu tego etapu przysuń się o kolejne 20 m i powtórz testy odchylenia prawo/lewo.

Postępuj w ten sposób tak długo, aż znajdziesz się w odległości 20 m od celu. Może się wówczas okazać, że jedyne 1/8 obrotu w buttonie lub 0,8 mm zmiany odległości podstawki (dla łuków bloczkowych) może mieć duży wpływ na skupienie strzał. Zmiana odległości za każdym razem o 20 m jest istotna, ponieważ tylko wtedy można mieć pewność, że łuk będzie celny na każdym dystansie.

Ta sama część Szczegółowego Tuningu może zostać zastosowana dla wysokości cięciwy w łukach bloczkowych i klasycznych. Należy ją wówczas regulować za każdym razem o ok. 0,8 mm i spisywać wyniki trafień dla poszczególnych grup. Po zakończeniu tego etapu prawdopodobne jest znalezienie takiej konfiguracji, która mniej lub bardziej poprawi skupienie.

Zapamiętaj:

Wszystkie akcesoria powinny być zamontowane na łuku ZANIM rozpoczniesz tuning.

Szczególnie ważnym elementem jest dobry zestaw strzał.

Zmiany w łuku, jego częściach czy też zmiana stylu strzelania mogą wpłynąć na całą resztę osprzętu. Pamiętaj, że łucznik w momencie strzelania staje się z łukiem jednością. Każda zmiana może dać inny efekt.

Podczas tuningu koryguj tylko jeden parametr naraz.

Jeśli, pomimo dokonania wszystkich sugerowanych tu regulacji, strzały wciąż nie trafiają tak jak powinny, konieczna może okazać się zmiana ich rozmiaru czy sztywności i rozpoczęcie tuningu od nowa.

Składanie strzał

SKŁADANIE STRZAŁ


przycinanie promieni, montowanie części i utrzymywanie strzały

Streszczenie

Poniższy rozdział ,,Tuningu strzał i sposoby ich utrzymania” zawiera instrukcje dotyczące łączenia promieni i ich części. Zaczyna się od listy funkcji każdego rodzaju promienia (z kilkoma wyjątkami) określając jego poprawną długość, sposób mierzenia i przycinania.

Różne promienie wymagają różnych metod montowania grotów i lotek w zależności od typu. Mogą to być: aluminium, mieszanki aluminium z  karbonem, karbon z systemem wewnętrznego mocowania (ICS) lub zewnętrznego.

Większość promieni można łączyć z co najmniej dwoma systemami nasadek (wszystkie rodzaje zostały wymienione w jednym z podrozdziałów). Oddzielny podrozdział poświęcono lotkom pasującym do różnych promieni.

Ostatnia część Przewodnika zawiera dodatkowe, ogólne informacje o Punkcie Równowagi Strzały (F.O.C.) i sposobie wyliczania go, minimalnej wadze strzały według AMO (Archery Manufacturers and Merchants Organization – organizacja skupiająca wytwórców i sprzedawców łuków) i rady dotyczące bezpieczeństwa.

Mierzenie i przycinanie promieni


MIERZENIE I PRZYCINANIE PROMIENI

Poprawna Długość Strzały jest mierzona od wgłębienia w nasadce do końca promienia (patrz rysunek wyżej). Ten odcinek zawiera część nasadki, również jej insert lub nasadkę zewnętrzną (jeśli takowa jest) oraz długość promienia. Grot nie jest w to wliczany. Ta długość służy do wybierania promienia.


Optymalna długość pełnej strzały zależy od kilku czynników. Wliczamy w to: długość naciągu łucznika, rodzaj grotu, ustawienia łuku oraz indywidualny styl strzelania. By dobrać właściwą długość strzały dla siebie, kieruj się następującymi instrukcjami.

 

Mierzenie Poprawnej Długości Strzały

Do zmierzenia Poprawnej Długości Strzały należy naciągnąć łuk z bardzo długą strzałą i poprosić kogoś, by zaznaczył odpowiednią długość. Jest ona liczona od przodu łuku lub od przodu miejsca gdzie strzała dotyka najbardziej wysuniętego miejsca na podstawce. Dobranie odpowiedniej metody zależy od rodzaju łuku i używanej strzały.

Aby dobrać odpowiednie ustawienia, spójrz na rys. 21-26. To pomoże dobrać długość strzały i miejsce przycięcia promienia.


Zalecana Poprawna Długość Strzały


X10, A/C/E, A/C/C, HyperSpeed, strzały aluminiowe i karbonowe z systemem mocowania wewnętrznego

Dla strzał myśliwskich strzelanych z łuków z głębokim oknem majdanu (również tych umożliwiających przeciągnięcie) i do strzał służących do strzelania tarczowego/terenowego/3D z dowolnego typu łuków, zaleca się ustalanie odpowiedniej długości strzały poprzez naciągnięcie łuku z bardzo długą strzałą i zaznaczenie wówczas przez pomocnika na strzale punktu oddalonego o ok. 2,5 cm od najbardziej wysuniętego miejsca, gdzie strzała dotyka podstawki. Te dodatkowe centymetry są zabezpieczeniem pozwalającym na zmiany w długości naciągu bez ryzyka że strzała spadnie z podstawki, albo że strzała z grotem myśliwskim nie ułoży się odpowiednio. Zaznaczony punkt wyznacza miejsce gdzie powinna się kończyć strzała, a zatem punkt, w którym należy ją przyciąć.

 


Strzały myśliwskie do łuków bez głębokiego okna majdanu powinny być minimum 2,5 cm dłuższe niż najdalej wysunięty punkt przedniej części łuku (zob.rys.22). Poproś kogoś o zaznaczenie tego punktu w pełnym naciągu.

  


Zalecana Poprawna Długość Strzały
dla promieni karbonowych z systemem mocowania zewnętrznego

Niektóre promienie posiadają system mocowania zewnętrznego. Umożliwia to fakt, że nasadki zewnętrzne i  groty wklejane mają większą średnicę niż promień strzały. Poprawna Długość Strzały powinna posiadać przynajmniej dodatkowe 12 mm między grotem a wysuniętym punktem stycznym strzały z podstawką dla większej czystości wyjścia (tak jak na rysunkach). Uniemożliwia to nasadkom zewnętrznym spowodowanie niepotrzebnych zakłóceń w czasie, kiedy łuk jest naciągany.

Uwaga: początkujący łucznicy klasyczni powinni rozważyć dodatkowe 1,27-2,54 cm wspomnianego odcinka, by strzała nie okazała się za krótka po tym, jak ich technika i umiejętności ulegną poprawie.

 
.

Pamiętaj że Poprawna Długość Strzały jest liczona od wgłębienia w nasadce i należy wliczyć w to również niewielki odcinek między miejscem naklejenia nasadki a wgłębieniem. Dlatego też długość promienia jest odrobinę mniejsza niż wartość Poprawnej Długości Strzały.

Przycinanie promienia do odpowiedniej długości

Gdy Poprawna Długość Strzały została już ustalona, postępuj zgodnie z poniższą instrukcją.

Uwaga: promienie karbonowe wymagają szczególnej uwagi przy przycinaniu by uniknąć ich rozszczepiania.
Nigdy nie używaj przecinaków do rur, piłek do metali lub innych narzędzi które mogą uszkodzić promień lub pozostawić ostre krawędzie. Zawsze zakładaj osłonę na twarz zanim zaczniesz przycinać promienie!

•    Zainstaluj narzędzie do przycinania promieni by rozpocząć przycinanie w taki sposób, aby po dołączeniu nasadki łączna długość promienia i części nasadki dawała poprawną długość strzały. W tym celu należy chwilowo dołączyć nasadkę na jednym, długim promieniu i wówczas użyć go do wyliczenia i wycięcia odpowiedniej długości.
•    Ustaw narzędzie tak, by tarcza tnąca wcięła się w promień jedynie na ok. 1/3 jego grubości w zaznaczonym miejscu poprawnej długości strzały, jak na rys. 28.
•    Powoli obracając promień w tym samym kierunku co tarcza, delikatnie przesuwaj go w jej stronę dopóki nie zostanie całkowicie przecięty. Pozwól, by promień obrócił się jeszcze dwukrotnie by upewnić się, że cięcie będzie czyste i dokładne.
•    Ostatni etap to wygładzenie. Dokładne czynności są uzależnione od typu promienia.

Aluminiowy – wygładź wnętrze promienia jedynie na tyle, by usunąć ewentualne zadziory.
Promienie A/C/E, A/C/C i HyperSpeed – wygładź delikatnie jedynie wnętrze aluminiowego promienia używając bardziej szpiczasto zakończonego narzędzia  Easton Pro Shop Cut-Off Tool. Uważaj, by nie usunąć zbyt wiele aluminium.
Beman ICS – nie wygładzaj wnętrza promienia
ICS Hunter – wygładź wnętrze promienia, ale tylko tyle, by usunąć zadziory
Promienie karbonowe z systemem mocowania zewnętrznego – jako, że ich elementy są montowane na zewnątrz, należy je wygładzić na zewnętrznych krawędziach  promienia (jak na rysunku). Użyj ściernicy trzpieniowej płaskiej  lub delikatnie wygładź koniec promienia papierem ściernym o ziarnistości 180 lub 240. Obracaj promień delikatnie ocierając go o papier ścierny. Trzy pełne obroty powinny w tym celu wystarczyć.

•    Easton zaleca dokonanie próby generalnej z jedną w pełni skonfigurowaną strzałą przed wykończeniem całego zestawu.

Montowanie elementów na promieniach aluminiowych



MONTOWANIE ELEMENTÓW NA PROMIENIACH ALUMINIOWYCH

Budowa promienia

Promienie firmy Easton, zależnie od modelu, produkowane są z supermocnego stopu aluminium 7178 lub 7075. Oba stopy są doprowadzane do najwyższej możliwej trwałości dzięki  opatentowanej metodzie. Daje to pewność, że promienie te wytrzymają nawet najcięższe warunki strzelania.

Promienie Easton są wielokrotnie wzmacniane przez proces technologiczny zwany ciągnieniem. By zapewnić dodatkowe bezpieczeństwo, są one testowane specjalną maszyną sprawdzającą grubość ścian w poszukiwaniu niedoskonałości i wad materiału.

Każdy z promieni danej wielkości i modelu musi posiadać tę samą średnicę przy maksymalnym odchyle warstwy wewnętrznej 0,0004 cala. Tak niewielka tolerancja gwarantuje, że nie będzie problemów z włożeniem grotu i insertu. Warstwa zewnętrzna posiada maksymalny odchył 0,0003 cala. Daje to pewność, że wszystkie egzemplarze są takie same. Test grubości ścian z kolei zapewnia idealne 360° w każdym promieniu.

Identyfikacja wielkości promienia

Easton produkuje promienie o różnej średnicy i grubości ścian w celu otrzymania odpowiedniej  ilości typów pozwalającej dobrze strzelać z łuków każdego naciągu i wymagających różnych długości strzały.

Średnica zewnętrzna to główny czynnik określający sztywność strzały. Średnica ta zakodowana jest w dwóch pierwszych cyfrach numeru każdego promienia – np. promień numer 2312 posiada średnicę 23 = 23/64 cala, tj. średnica promienia zaokrąglona  do 64 części cala. Kolejne dwie cyfry określają grubość ściany w zaokrągleniu do tysięcznej części cala, np. numer 2312 posiada grubość 12 = 0,012 cala. Grubość ściany determinuje ciężar strzały. Jeśli dwa promienie posiadają tą samą sztywność, to ten z większą średnicą i cienką ścianą będzie lżejszy niż ten o małej średnicy i dużej grubości ściany.

Kategorie wagowe aluminiowych promieni Easton

Aluminiowe promienie Easton są klasyfikowane według kategorii wagowych, gdzie każda posiada specyficzne osiągi. Każda kategoria wagowa posiada promienie o wielkości którą można dopasować do niemal każdego łuku.

•    UltraLite aluminum – 0,012 cala grubości ściany
•    SuperLite aluminum – 0,013 – 0,014 cala grubości ściany
•    Lite aluminum – 0,015 – 0,016 cala grubości ściany
•    Standard aluminum – 0,017 – 0,020 cala grubości ściany

Montowanie grotów i aluminiowych insertów

Do zamontowania grotów i aluminiowych insertów potrzebne będą:
•    91% alkohol izopropylowy
•    ręczniki papierowe
•    patyczki do uszu
•    klej Easton hot melt
•    zapalniczka

By zapewnić maksymalną wytrzymałość promienia Easton, jest on poddawany wielkiej sile i ciśnieniom. Dlatego też podczas montowania grotu lub insertu należy pamiętać, żeby nie rozszczepić promienia. Groty Easton montowane na insert i inserty aluminiowe RPS posiadają specjalny system dopasowywania na ostatnich 3 mm insertu. Pozwala to elementom w promieniu trzymać się mocno w miejscu, gdy klej stygnie.

Po przycięciu promienia zgodnie z instrukcją można przejść do zamontowania grotu i aluminiowego insertu.

Uwaga: by ułatwić instalację, Easton zaleca wkręcenie grotu tarczowego w insert ZANIM zostanie on umocowany w promieniu i podgrzany.
Uwaga 2: należy szczególnie uważać, by nie przegrzać promieni aluminiowych i grotów! Jest to szczególnie ważne przy promieniach UltraLite, które podgrzewają się szybciej niż pozostałe ze względu na swoje cienkie ściany. Nadmierne podgrzanie (powyżej 200° Celsjusza) spowoduje rekrystalizację i uszkodzi lub zmiękczy każdy promień.

1.    Wyczyść wnętrze promienia patyczkiem zamoczonym w alkoholu izopropylowym by usunąć pył pozostały po wygładzaniu. Niech promień wyschnie przed podgrzaniem.
2.    Podgrzej koniec promienia zapalniczką tak, by klej Easton hot melt rozpłynął się natychmiast po zetknięciu z nim. Uwaga: używaj jedynie kleju Easton hot melt. Jeśli użyty zostanie klej o niższej temperaturze topnienia, grot może wypaść po trafieniu w matę. Uważaj, by nie przegrzać promienia!
3.    Złap grot lub insert kombinerkami i podgrzej tę część, która wchodzi w promień na tyle, by w momencie częściowego wejścia grotu w promień klej zaczynał się topić. Wepchnij grot lub insert na głębokość ok. 6 mm w głąb promienia. Uwaga: nie przegrzej grotów!
4.    Podgrzej pozostałą na zewnątrz część grotu lub insertu na tyle, by można było nałożyć cienką warstwę kleju na tę część, która ma znaleźć się wewnątrz promienia.
5.    Po nałożeniu kleju podgrzej go i stop na trzonku grotu lub insertu.
6.    Gdy klej jest już w stanie płynnym, wepchnij powoli grot lub insert w promień aż do końca. Zetrzyj nadmiar kleju ręcznikiem papierowym zanim klej stwardnieje.


Wyciąganie grotów i aluminiowych insertów

Aby wyciągnąć aluminiowy insert, w pierwszej kolejności wkręć w niego grot tarczowy.

1.    Podgrzewaj grot przez 3 do 5 sekund przy pomocy zapalniczki. Uwaga: nie przegrzej promienia.
2.    Złap grot kombinerkami.
3.    Przekręć i wyciągnij grot (razem z insertem, jeśli takowy jest).
4.    Jeśli grot lub insert nie wychodzą, podgrzej ponownie przez 3 do 5 sekund i spróbuj ponownie.
5.    Powtarzaj punkt 4 tak długo, aż klej zmięknie na tyle, by dało się wyciągnąć elementy.

Montowanie kompozytowych insertów karbonowych


Do zamontowania kompozytowych insertów karbonowych potrzebne będą:

•    91% alkohol izopropylowy
•    ręczniki papierowe
•    patyczki do uszu
•    elastyczny, dwuskładnikowy, 24-godzinny klej epoksydowy (np. AAE)
•    drewniana wykałaczka albo zapałka

Aby osiągnąć dokładny, mocny montaż, musisz się upewnić że promień został równo przycięty. Postępuj zgodnie z instrukcją.

1.    Wyczyść wnętrze promienia patyczkiem zamoczonym w 91% alkoholu izopropylowym by usunąć pył pozostały po wygładzaniu. Niech promień wyschnie przed podgrzaniem.
2.    Równomiernie rozprowadź klej do ok. 8 mm wewnątrz promienia przy pomocy wykałaczki lub zapałki. Uwaga: 24-godzinny elastyczny klej epoksydowy np. AAE jest do tego najlepszy. Szybkoschnące kleje epoksydowe często się kruszą.
3.    Nałóż odrobinę kleju na całej powierzchni insertu.
4.    Powoli wsuń insert w promień, obracając go jednocześnie. Wytrzyj nadmiar kleju.
5.    Podczas schnięcia promień powinien być ustawiony pionowo nasadką do dołu, by klej nie spłynął do wewnątrz insertu.

Wyciąganie kompozytowych insertów karbonowych

Kompozytowe inserty karbonowe mogą zostać wymontowane przez powolne podgrzewanie promienia (tylko w przypadku aluminiowych) i topienie kleju. Uwaga: nie przegrzej promienia!

1.    Włóż grot do promienia.
2.    Delikatnie podgrzewaj koniec promienia przez 3 do 5 sekund przy pomocy zapalniczki.
3.    Złap grot w insercie kombinerkami i spróbuj wyciągnąć insert z promienia.
4.    Powtarzaj punkty 1 i 2 tak długo, aż klej się roztopi i insert gładko wyjdzie. Pamiętaj, że nadmiar ciepła może zniszczyć promień.
5.    Niezwłocznie, kiedy promień jest jeszcze gorący, należy wyczyścić wnętrze z resztek kleju przy pomocy malutkiej szczotki lub niewielkiego ostrza.

Przygotowanie promieni aluminiowych do opierzenia

Jeśli twoja maszynka do klejenia lotek posiada regulowaną szerokość, strzałę można opierzyć już z zamontowaną nasadką. Jeśli nie, to upewnij się, że szerokość podstawki i nasadka są zgodne z ustawieniem lotek na tyle, by strzała mogła czysto opuścić łuk. Uwaga: Jeśli nasadki zostały zamontowane bez użycia kleju, system UNI i Super UNI umożliwia przekręcenie ich w każdej chwili by osiągnąć odpowiednią czystość.

Czyszczenie przy pomocy bezchlorowego Ajaxu i wody

1.    Przetrzyj miejsce, gdzie będą naklejane lotki mokrym Ajaxem na wilgotnym papierowym ręczniku. Uwaga: nie używaj chlorowanych środków.
2.    Obmyj promień i powtarzaj czyszczenie tak długo, aż woda przestanie łączyć się w kropelki, a zacznie rozlewać się na powierzchni.

Czyszczenie rozpuszczalnikami

1.    Delikatnie wycieraj powierzchnię promienia która zostanie opierzona butanonem, rozpuszczalnikiem do lakieru lub acetonem tak długo, aż na papierowym ręczniku nie będzie żadnych pozostałości.
2.    Następnie przetrzyj 91% alkoholem izopropylowym i papierowym ręcznikiem. Uwaga: Używaj rozpuszczalników takich jak aceton, butanon czy rozpuszczalnik do lakieru tylko wtedy, kiedy nasadki nie są zamontowane. Trzymaj rozpuszczalniki z dala od nasadek czy znaków identyfikacyjnych promieni. Używaj rękawic ochronnych i nie pozwól rozpuszczalnikom na kontakt ze skórą i zapewnij wentylacja pomieszczenia. Uwaga 2: rozpuszczalniki na bazie ropy mogą akumulować się między przejściówką (bushing) a ścianą promienia, osłabiając tym samym klej. Opary z uwięzionych rozpuszczalników mogą wytwarzać poliwęglany, które szkodzą promieniom A/C/E i nasadkom Super 3-D. Upewnij się, że promień w pełni wysechł zanim zamontujesz nasadki.

Czyszczenie przy użyciu 91% alkoholu izopropylowego
(zalecane do promieni z zainstalowanymi przejściówkami (bushing) UNI lub Super UNI )

Używaj 91% alkoholu izopropylowego jako podstawowego środka czyszczącego na promieniach z zainstalowanymi przejściówkami UNI lub Super UNI Bushings. Nie uszkodzi on w żaden sposób promieni A/C/E, nasadek Super Nocks ani kleju przejściówki.

Opierzanie promieni aluminiowych

•    Jeśli użyty zostanie klej AAE Fastset, to lotki Easton Diamond nie będą wymagały dodatkowego czyszczenia dzięki zawartemu w nich aktywatorowi. Jeśli zaś używasz innego kleju lub innej marki lotek, wyczyść wpierw bazę przy pomocy butanonu lub rozpuszczalnikami do lakieru aby usunąć wszelkie nieczystości.
•    Przygotowując się do opierzania, postępuj zgodnie z poniższymi instrukcjami:
– nie dotykaj wyczyszczonych powierzchni lotek i promienia dłońmi lub przedmiotami
– zabierz się do opierzania natychmiast po wyschnięciu promienia. Jeśli zostanie on pozostawiony na dłużej niż 8 godzin, proces czyszczenia należy powtórzyć od nowa
– staraj się unikać opierzania w bardzo wilgotne dni
•    Promienie wyczyszczone w wyżej opisany sposób można okleić takimi środkami jak Saunders, NPV, Fletch-Tite, AAE Fastset lub podobnymi. Dodatkowym środkiem może być niewielka ilość lakieru lub innej powłoki zgodnej z użytym klejem. Uwaga: nie należy zanurzać promieni z przejściówkami UNI Bushings lub Super UNI Bushings w lakierze ani rozpuszczalnikach na bazie ropy w celu oczyszczenia powierzchni.

Uwagi dotyczące opierzania promieni aluminiowych

•    Używaj klejów takich jak: Saunders, NPV, Fletch-Tite, AAE Fastset lub podobnych.
•    Ustaw tył lotki ok. 2,5 – 3 cm od wgłębienia nasadki.
•    Umieść lotki na środku centralnej linii promienia. Weź przy tym pod uwagę typ podstawki, jakiej będziesz używać, bo będzie miało to wpływ na czystość wyjścia. W żadnym razie nie przyklejaj lotek w taki sposób, żeby wychodziły poza obszar promienia.
•    Klej musi wyschnąć do końca zanim zaczniesz strzelać. By poznać czas schnięcia, stosuj się do zaleceń producenta.

Usuwanie lotek

1.    Delikatnie zdrap lotki i nadmiar kleju tępym nożem.
2.    Usuń pozostałości lotek i kleju rozpuszczalnikiem do lakieru lub butanonem. Uwaga: nie pozwól rozpuszczalnikom na kontakt z nasadką lub numerami identyfikacyjnymi promienia.
3.    Aby wiązanie było mocniejsze, wyczyść powierzchnię 91% alkoholem izopropylowym nałożonym na papierowy ręcznik.
4.    Poczekaj, aż alkohol wyschnie i naklej lotki.

Mocowanie nasadki

Zob. montowanie różnych systemów nasadek w dalszej części poradnika.

Montowanie elementów na promieniach aluminiowo karbonowych


MONTOWANIE ELEMENTÓW W PROMIENIACH ALUMINIOWO-KARBONOWYCH

Montowanie grotów wklejanych i insertów aluminiowych

Do zamontowania grotów wklejanych i insertów aluminiowych potrzebne będą:

•    91% alkohol izopropylowy
•    ręczniki papierowe
•    patyczki do uszu
•    klej Easton hot melt
•    zapalniczka

Poniższa instrukcja może być zastosowana zarówno do grotów wklejanych, jak i insertów aluminiowych. Przy montowaniu insertu należy pamiętać, by wkręcić najpierw grot i dopiero potem kontynuować.

Po przycięciu promienia typu A/C (czyli X10, A/C/E, A/C/C lub HyperSpeed) do poprawnej długości należy zamontować grot zgodnie z instrukcją uważając na jego przegrzanie. Przegrzany grot może zniszczyć więź epoksydową między karbonem a aluminium w promieniu. Używaj jedynie kleju Easton hot-melt.

1.    Wyczyść promień ok. 5 cm w głąb od strony wejścia grotu używając patyczka nasączonego 91% alkoholem izopropylowym. Powtarzaj tę czynność tak długo, aż na czystym patyczku nie zostanie ani odrobina pyłu pozostałego po wygładzaniu. Niech promień dokładnie wyschnie przed klejeniem.
2.    Uważnie podgrzej odrobinę kleju Easton hot-melt zapalniczką i zaaplikuj go na ściance promienia od strony, w którą wejdzie grot. Uwaga: nie podgrzewaj bezpośrednio promienia typu A/C.
3.    Używaj tylko kleju Easton hot-melt. Jego temperatura topnienia jest na tyle niska, że nie uszkodzi promienia podczas montażu, ale jednocześnie na tyle wysoka, by nie zniszczyć wiązania z powodu ciepła wytwarzanego przez tarcie gdy strzała trafia w cel. Groty mogą wypadać jeśli użyty zostanie klej o niższej temperaturze topnienia.
4.    Przytrzymaj koniec grotu palcami (a nie kombinerkami, ponieważ wtedy łatwo o przegrzanie). Podgrzewaj tak długo, aż poczujesz ciepło palcami. Powinno to wystarczyć, by klej się roztopił. Uwaga: nie przegrzewaj grotów. Jeśli grot jest zbyt gorący do trzymania w palcach, jest również zbyt gorący by umieścić go w promieniu. Zostaw go na niepalnej powierzchni tak długo, aż się schłodzi.
5.    Roztop klej i nałóż grubą warstwę na trzonek grotu lub insertu.
6.    Po nałożeniu kleju roztop go ponownie na trzonku lub insercie. Podgrzej go na tyle, by w momencie wciśnięcia go w promień klej roztopił się.
7.    Niezwłocznie, kiedy klej jest jeszcze płynny, wciśnij grot lub insert w promień kręcąc nim jednocześnie zgodnie z ruchem wskazówek zegara tak długo, aż wejdzie do końca. Uwaga: nie wciskaj na siłę grotu lub insertu w promień typu A/C.
8.    Wytrzyj nadmiar gorącego kleju papierowym ręcznikiem. Uwaga: nie podgrzewaj bezpośrednio promieni typu A/C ani przegrzanych grotów! Przegrzany grot może zniszczyć więź między karbonem a aluminium w promieniu.


Wyciąganie grotów i insertów aluminiowych

1.    Złap promień ok. 12 mm od grotu lub insertu. Pomiędzy palcami a wejściem na grot powinno być 1,2 – 2,5 cm (zanim zaczniesz podgrzewać, wkręć grot w insert aluminiowy, jeśli go nie ma).
2.    Podgrzewaj wystającą część grotu lub insertu zapalniczką przez 3 do 5 sekund. Uwaga: nie podgrzewaj bezpośrednio promieni typu A/C.
3.    Kiedy poczujesz w palcach trzymających promień ciepło, złap grot lub insert kombinerkami. Przekręć i pociągnij dany element by stwierdzić, czy klej już się stopił (możesz też wyciągnąć przejściówkę UNI Bushing przy pomocy małego haczyka z drutu).
4.    Jeśli grot lub insert nie chcą się ruszyć z miejsca, próbuj podgrzewać kolejne 5 sekund i po każdym podgrzaniu próbuj wyciągnąć daną część obcęgami aż do momentu, kiedy zacznie się obracać i da się wyciągnąć.

Montowanie kompozytowych insertów karbonowych

Do zamontowania kompozytowych insertów karbonowych potrzebne będą:

•    91% alkohol izopropylowy
•    ręczniki papierowe
•    patyczki do uszu
•    elastyczny, dwuskładnikowy, 24-godzinny klej epoksydowy (np. AAE)
•    drewniana wykałaczka albo zapałka

Aby osiągnąć dokładny, mocny montaż, musisz się upewnić, że promień został równo przycięty. Postępuj zgodnie z instrukcją.

1.    Wyczyść wnętrze promienia patyczkiem zamoczonym w 91% alkoholu izopropylowym by usunąć pył pozostały po wygładzaniu. Niech promień wyschnie przed podgrzaniem.
2.    Równomiernie rozprowadź klej epoksydowy do ok. 8 mm wewnątrz promienia przy pomocy wykałaczki lub zapałki. Uwaga: 24-godzinny elastyczny klej epoksydowy np. AAE jest do tego najlepszy. Szybkoschnące kleje epoksydowe często się kruszą.
3.    Nałóż odrobinę kleju na całej powierzchni insertu.
4.    Powoli wsuń insert w promień, obracając go jednocześnie. Wytrzyj nadmiar kleju.
5.    Podczas schnięcia promień powinien być ustawiony pionowo nasadką do dołu, by klej epoksydowy nie spłynął do wewnątrz insertu.


Wyciąganie kompozytowych insertów karbonowych

Kompozytowe inserty karbonowe są przytwierdzone na stałe i nie można ich wyciągnąć bez ryzyka uszkodzenia promienia. Próba ich usunięcia oznacza unieważnienie gwarancji na promień.

Przygotowanie promieni  do opierzenia

Jeśli twoja maszynka do klejenia lotek  posiada regulowaną szerokość, strzałę można opierzyć już z zamontowaną nasadką. Jeśli nie, to upewnij się, że szerokość podstawki i nasadka są zgodne z ustawieniem lotek na tyle, by strzała mogła czysto opuścić łuk. Jeśli chcesz, możesz użyć kleju z  listy zalecanych klejów z dalszej części Poradnika (str. 26-29).

•    Delikatnie wyczyść miejsce na lotki butanonem lub rozpuszczalnikiem do lakieru nałożonym na papierowym ręcznik. Jeśli nasadka została zamontowana na stałe, użyj 91% alkoholu izopropylowego. Czyść tak długo, aż na czystym ręczniku papierowym nie będzie śladów węgla lub nieczystości. Używaj rękawic ochronnych i nie pozwól rozpuszczalnikom na kontakt ze skórą i zapewnij wentylację pomieszczenia. Nie zanurzaj promieni karbonowych lub aluminiowo-karbonowych w żadnych rozpuszczalnikach. Uwaga: Używaj rozpuszczalników takich jak aceton, butanon czy rozpuszczalnik do lakieru tylko wtedy, kiedy nasadki nie są zamontowane. Trzymaj rozpuszczalniki z dala od nasadek czy znaków identyfikacyjnych promieni. Rozpuszczalniki na bazie ropy mogą akumulować się między przejściówką a ścianą promienia, osłabiając tym samym klej. Opary z uwięzionych rozpuszczalników mogą wytwarzać poliwęglany, które szkodzą nasadkom A/C/E.
•    Aby jak najlepiej związać klej, wyczyść 91% alkoholem izopropylowym nałożonym na czysty ręcznik papierowy.
•    Jeśli użyty zostanie klej AAE Fastset, to lotki Easton Diamond nie będą wymagać dodatkowego czyszczenia dzięki zawartemu w nich aktywatorowi. Jeśli zaś używasz innego kleju lub innej marki lotek, wyczyść wpierw bazę lotek przy pomocy butanonu lub rozpuszczalnikiem do lakieru aby usunąć wszelkie nieczystości.


Przygotowując się do opierzania, postępuj zgodnie z poniższymi instrukcjami:
•     nie dotykaj wyczyszczonych powierzchni lotek i promienia dłońmi lub przedmiotami
•     zabierz się do opierzania natychmiast po wyschnięciu promienia. Jeśli zostanie on pozostawiony na dłużej niż 8 godzin, proces czyszczenia należy powtórzyć
•     staraj się unikać opierzania w bardzo wilgotne dni


Opierzanie promieni typu A/C

Do opierzania potrzebne będą:

•    91% alkohol izopropylowy
•    ręczniki papierowe
•    maszynka do klejenia lotek
•    klej do lotek

Lotki do tarczowych promieni typu A/C powinny być możliwie jak najmniejsze by zapewnić dobre skupienie i stabilny lot. Lotki do myśliwskich promieni typu A/C powinny być wystarczająco duże, by równoważyć rozmiar i wagę grotu myśliwskiego. Pamiętaj, że promień zawsze należy dokładnie wyczyścić zanim umocujesz na nim jakiekolwiek lotki.

•    Do lotek Spin-Wing użyj załączonej dwustronnej taśmy klejącej. Do lotek Easton Diamond niewymagane jest czyszczenie, jeśli użyty zostanie klej AAE Fastset lub jakikolwiek cyjanoakrylowy. Jeśli używasz innych lotek, należy wyczyścić ich spód butanonem lub rozpuszczalnikiem do lakieru.
Do lotek plastikowych lub pierzastych pasować będą kleje cyjanoakrylowe takie jak: Bohning Instant Super Fletch-Tite, AAE Fastset lub inne kleje do lotek. Można użyć również klejów Saunders N.P.V. Lub Bohning Fletch-Tite. Promień należy dokładnie wyczyścić przed opierzaniem.

UWAGA!

•    cyjanoakrylowe kleje szybkoschnące (np. Super Glue) kleją się doskonale do włókien węglowych, co sprawia, że usuwanie lotek jest bardzo trudne i może uszkodzić powierzchnię promienia. Easton zaleca przetestować klej na jednym promieniu zanim zostanie oklejony cały zestaw by upewnić się, że promień nie zostanie uszkodzony po usunięciu lotek
•    niektóre kleje szybkoschnące mogą się skruszyć, jeśli lotki zostaną uderzone inną strzałą. Luźne lotki mogą drastycznie zmienić tor lotu i skupienie strzał

1.    Ustaw tył lotki ok. 2,5 – 3 cm od wgłębienia nasadki.
2.    Umieść lotki na środku centralnej linii promienia. Weź przy tym pod uwagę typ podstawki, jakiej będziesz używać, bo będzie miało to wpływ na czystość wyjścia. W żadnym razie nie przyklejaj lotek w ten sposób, żeby wychodziły poza obszar promienia.
3.    Klej musi wyschnąć do końca zanim zaczniesz strzelać. By poznać czas schnięcia, stosuj się do zaleceń producenta.

Usuwanie lotek

Uwaga: nie zanurzaj promieni karbonowych w rozpuszczalnikach w celu usunięcia lotek lub kleju. Promień powoli wchłonie rozpuszczalnik i osłabi więź między włóknami węglowymi.


1.    Jeśli używasz kleju szybkoschnącego, delikatnie zeskrob lotki bardzo tępym nożem i usuń większość kleju w taki sposób, by nie uszkodzić włókien węglowych na powierzchni promienia.
2.    Jeśli używasz standardowego kleju do lotek, odklej je ręcznie albo kombinerkami.
3.    Wyczyść miejsce na lotki przy pomocy rozpuszczalnika do lakieru w celu usunięcia pozostałości po kleju. Doczyść 91% alkoholem izopropylowym. Uwaga: nie dopuszczaj do kontaktu rozpuszczalników z nasadkami lub numerami identyfikacjami promienia.
4.    Pozwól promieniom wyschnąć i kontynuuj opierzanie na nowo zgodnie z instrukcjami.

Wyciąganie promieni karbonowych z mat treningowych

Resztki mat treningowych mogą przyczepić się do strzał. Jest to spowodowane ciepłem wytworzonym przez tarcie strzały o matę i może spowodować, że ciężko będzie je wyjąć. Pomóc w tym może kilka rad:

•    Nałóż warstwę twardego wosku albo trzyj kostką twardego mydła w miejscu, gdzie grot wchodzi w promień.
•    Użyj materiału impregnowanego w wosku silikonowym lub użyj aplikatora silikonu Saunders Friction Fighter by nałożyć go na dolną ćwiartkę promienia. Nie używaj go jednak zbyt wiele lub zbyt często, bo może to osłabić klej jeśli przesunie się do lotek.
•    Użyj kawałka skóry naturalnej lub kupowanego wyciągacza strzał by mocno złapać strzałę i ułatwić wyciąganie.
Uwaga: zawsze wyciągaj strzałę z maty w linii prostej. Upewnij się, że nikogo za tobą nie ma.

Mocowanie nasadki

Zob. montowanie różnych systemów nasadek w dalszej części Poradnika.

Montowanie elementów na promieniach Karbonowych ICS

MONTOWANIE ELEMENTÓW DO STRZAŁ KARBONOWYCH ICS

Promienie karbonowe Beman ICS

,,ICS” odnosi się do wszystkich modeli promieni Beman z systemem ICS.

Niektóre z promieni karbonowych Beman posiadają system ICS (Internal Component System). Mają one większą średnicę umożliwiającą wejście nasadek i grotów. Można do nich wkręcić nawet standardowe groty RPS. Promienie te posiadają wszystkie zalety lekkich strzał karbonowych, będąc jednocześnie pozbawionymi wad związanych z małą średnicą i systemem mocowania zewnętrznego. Obecnie produkowane modele karbonowe to ICS Hunter oraz Beman ICS.

Montowanie grotów i insertów

Do zamontowania grotów lub insertów potrzebne będą:

•    91% alkohol izopropylowy
•    ręczniki papierowe
•    patyczki do uszu
•    elastyczny, dwuskładnikowy, 24-godzinny klej epoksydowy (np. AAE)
•    drewniana wykałaczka albo zapałka

Użycie kleju epoksydowego

Do promieni ICS Hunter pasują jedynie inserty ICS Hunter i groty RPS. Promień Beman ICS (tarczowy) można uzupełnić grotami wklejanymi ACC-60 lub insertem ACC-60 RPS z grotem RPS.

 
1.    Wyczyść wnętrze promienia patyczkiem zamoczonym w 91% alkoholu izopropylowym by usunąć pył pozostały po wygładzaniu.
2.    Równomiernie rozprowadź klej epoksydowy do ok. 8 mm wewnątrz promienia przy pomocy wykałaczki lub zapałki tak, by grot wchodząc rozsmarował ją we wnętrzu promienia. Uważaj, by nie użyć zbyt wiele kleju.
3.    Równomiernie pokryj insert lub trzonek grotu klejem. Jeśli instalujesz insert, łatwiej będzie wpierw wkręcić w niego grot RPS.
4.    Podczas wciskania grotu lub insertu w promień staraj się go obracać. Kiedy element wejdzie już do końca, obróć go jeszcze dwukrotnie by mieć pewność, że powłoka epoksydowa dokładnie pokryła wnętrze.
5.    Wytrzyj nadmiar kleju.
6.    Postaw promień grotem do góry dokładnie w linii prostej. To zapewni dobre usadowienie grotu i nie pozwoli klejowi epoksydowemu wpłynąć do wnętrza insertu. Pozwól mu powoli wyschnąć. Uwaga: nie używaj kleju hot-melt na promieniach karbonowych.

Pierścienie przejściowe Easton do grotów myśliwskich

 Pierścienie przejściowe Easton do grotów myśliwskich zostały stworzone dla promieni karbonowych w celu zapewnienia większej powierzchni montażu podczas zakładania grotów z nakładkami O-ring lub innymi systemami retencji opartymi na kompresji podczas uderzenia. Większa powierzchnia sprawia, że podkładki O-ring odrobinę się spłaszczają po trafieniu zamiast odkręcać śrubę, tak jak to miałoby miejsce w przypadku insertów o mniejszej średnicy. Dodatkowo pierścień przejściowy zapewnia gładkie stożkowe przejście. Rozmiary pierścieni pokrywają się z rozmiarami grotów i insertów do promieni A/C/C.

Wyciąganie grotów i insertów

Groty i inserty przyklejone klejem epoksydowym są przytwierdzone na stałe i nie można ich wyciągnąć.

Opierzanie promieni ICS

Przygotowując się do opierzania, postępuj zgodnie z poniższymi instrukcjami:
•    nie dotykaj wyczyszczonych powierzchni lotek i promienia dłońmi lub przedmiotami
•    zabierz się do opierzania natychmiast po wyschnięciu promienia. Jeśli zostanie on pozostawiony na dłużej niż 8 godzin, proces czyszczenia należy powtórzyć od nowa
•    staraj się unikać opierzania w bardzo wilgotne dni

Instrukcja opierzania jest taka sama jak ta dotycząca promieni A/C na poprzednich stronach.

Mocowanie nasadki

Zob. montowanie różnych systemów nasadek w dalszej części Poradnika.

Uwagi dotyczące bezpieczeństwa i polowania

Promienie karbonowe powinny zawsze zostać sprawdzone przed strzelaniem. Mimo że promienie Beman są najmocniejsze na rynku, nie są wzmocnione rdzeniem aluminiowym (tak jak np. promienie X10, A/C/E, i A/C/C), są zatem podatne na uszkodzenia w razie trafienia w twardy cel lub w inną strzałę. Każda strzała karbonowa powinna zostać sprawdzona po wystrzeleniu.

Sprawdzanie

Złap strzałę jedną dłonią przy grocie, a drugą przy lotkach. Obróć ją wokół własnej osi naginając trochę. Jeśli wydaje się wyginać, trzaska albo krzywo się obraca, nie strzelaj nią więcej. Może rozpaść się przy wystrzale i zranić strzelającego.

Montowanie elementów zewnętrznych


MONTOWANIE ELEMENTÓW ZEWNĘTRZNYCH

Groty i przejściówki standardowe

Niektóre modele promieni Beman posiadają system mocowania elementów strzały na zewnątrz. Pozwala to chronić koniec promienia i jego włókna węglanowe oraz wzmacnia go. Groty można w nich montować na dwa sposoby.

Wklejane groty tarczowe Beman – te groty mają średnicę większą niż promień by chronić go i wzmacniać. Wejście trzonka grotu w środek promienia zapewnia dodatkowo dobre ułożenie osiowe.

Standardowa przejściówka Beman – zakłada się ją na zewnątrz promienia, a z drugiej strony ma gwint w który można wkręcić standardowe groty 8-32 RPS albo groty myśliwskie.


Montowanie grotów wklejanych

Do zamontowania grotów wklejanych potrzebne będą:

•    91% alkohol izopropylowy
•    ręczniki papierowe
•    patyczki do uszu
•    elastyczny, dwuskładnikowy, 24-godzinny klej epoksydowy (np. AAE lub Beman)
•    drewniana wykałaczka albo zapałka

Montowanie klejem epoksydowym

Aby mocno złączyć elementy, postępuj zgodnie z instrukcją:

 


1.    Czyść ok. 8 mm przodu promienia i trzonek grotu 91% alkoholem izopropylowym tak długo, aż na ręczniku papierowym nie będzie widać żadnych nieczystości. Niech promień wyschnie przed klejeniem. Uwaga: nie należy używać w tym celu spirytusu. Zawiera on składniki, które mogą osłabić wiązania w kleju.
2.    Równomiernie rozprowadź klej wewnątrz promienia przy pomocy wykałaczki lub zapałki tak, by grot wchodząc rozsmarował ją we wnętrzu promienia. Uważaj, by nie użyć zbyt wiele kleju – cienka warstwa w zupełności wystarczy.
3.    Dokładnie pokryj trzonek grotu klejem.
4.    Podczas wciskania grotu lub insertu w promień staraj się go obracać. Kiedy element wejdzie już do końca, obróć go jeszcze dwukrotnie by mieć pewność, że powłoka epoksydowa dokładnie pokryła wnętrze.
5.    Wytrzyj nadmiar kleju.
6.    Postaw promień grotem do góry dokładnie w linii prostej. To zapewni dobre usadowienie grotu i nie pozwoli  klejowi wpłynąć do wnętrza insertu. Pozwól mu powoli wyschnąć. Uwaga: nie używaj kleju hot-melt na promieniach karbonowych.

Wyciąganie grotów tarczowych

Jeśli użyto kleju epoksydowego, groty wklejane są przytwierdzone na stałe i nie można ich wyciągnąć.

Montowanie standardowych przejściówek (standard adapters)

Do zamontowania standardowych przejściówek potrzebne będą:

•    papier ścierny o ziarnistości 180 lub 240
•    91% alkohol izopropylowy
•    ręczniki papierowe
•    patyczki do uszu
•    elastyczny, dwuskładnikowy, 24-godzinny klej epoksydowy (np. AAE)
•    drewniana wykałaczka albo zapałka

Standardowe przejściówki pozwalają na inny sposób zamontowania grotów RPS lub myśliwskich. Zanim je zainstalujesz, upewnij się, że promień został odpowiednio wygładzony (jeśli jest to konieczne). Instrukcja znajduje się na str. 47


 
1.    Delikatnie szlifuj powierzchnię ostatnich 2 cm promienia od strony grotu papierem ściernym. Wcześniejsze wycięcie z papieru dwucentymetrowych pasków ułatwi zadanie.
2.    Czyść przód promienia 91% alkoholem izopropylowym (lub mocniejszym, dostępnym w aptekach) tak długo, aż na ręczniku papierowym nie będzie widać żadnych nieczystości. Uwaga: nie należy używać w tym celu spirytusu. Zawiera on składniki, które mogą osłabić wiązania w kleju.
3.    Wyczyść wnętrze promienia patyczkiem nasączonym 91% alkoholem izopropylowym. Uwaga: upewnij się, że promień i pozostałe elementy są zupełnie suche, zanim zaczniesz je łączyć.
4.    Dokładnie pokryj przednie 8 mm promienia elastycznym, dwuskładnikowym, 24-godzinnym klejem epoksydowym takim jak Arizona Archery Enterprises epoxy. Nie nakładaj kleju na tył promienia, ponieważ nadmiar może wcisnąć się w przejściówkę.
5.    Pokryj przednią, wewnętrzną część przejściówki klejem (na ok. 12 mm) przy pomocy wykałaczki lub zapałki. Klej nie powinien dostać się do gwintu nasadki zewnętrznej.
6.    Podczas wciskania nasadki zewnętrznej w promień staraj się ją obracać. Kiedy element wejdzie już do końca, obróć go jeszcze dwukrotnie by mieć pewność, że powłoka epoksydowa dokładnie pokryła wnętrze.
7.    Wytrzyj nadmiar kleju.
8.    Sprawdź, czy strzała jest dobrze ustawiona osiowo poprzez obrócenie jej na urządzeniu do prostowania albo na blacie czystego, płaskiego stołu. Jeśli widoczne jest wybrzuszenie, wyciągnij przejściówkę do połowy i przekręć ją, a następnie wciśnij z powrotem i sprawdź ponownie. Jeśli wciąż nie jest równa, przekręcaj nasadkę zewnętrzną ok. ¼ obrotu tak długo, aż będzie prosta.
9.    Postaw promień grotem do góry dokładnie w linii prostej. Aby ustawienie osiowe pozostało prawidłowe, promień powinien pozostać w tej pozycji przez cały czas schnięcia. Pozwól żywicy epoksydowej powoli wyschnąć. Uwaga: nie używaj kleju hot-melt, ponieważ nadmiar ciepła może uszkodzić promień.

Wyciąganie standardowych przejściówek

Jeśli użyto kleju epoksydowego, standardowe przejściówki są przytwierdzone na stałe i nie można ich wyciągnąć bez ryzyka uszkodzenia promienia.

Uwaga: nie zanurzaj promieni karbonowych w rozpuszczalnikach. Promień powoli wchłonie rozpuszczalnik i osłabi więź między włóknami węglowymi.

Przygotowanie promieni do opierzania

Przygotowując się do opierzania, postępuj zgodnie z poniższymi instrukcjami:
•     nie dotykaj wyczyszczonych powierzchni lotek i promienia dłońmi lub przedmiotami
•     zabierz się do opierzania natychmiast po wyschnięciu promienia. Jeśli zostanie on pozostawiony na dłużej niż 8 godzin, proces czyszczenia należy powtórzyć
•     staraj się unikać opierzania w bardzo wilgotne dni

Jeśli łączysz nasadki Beman G-Nocks (takie same jak nasadki „G” Easton A/C/C) ze standardową przejściówką, najlepiej będzie opierzać strzały z zamontowanymi już na stałe nasadkami bez użycia kleju. Po opierzeniu upewnij się, że lotki są dobrze zgrane z nasadką i czysto wyjdą przez podstawkę. Jeśli preferujesz klejenie, lista odpowiednich środków znajduje się na str. 77.

•    Delikatnie wyczyść powierzchnię na lotki 91% alkoholem izopropylowym nałożonym na czysty, biały ręcznik papierowy. Butanon i rozpuszczalnik do lakieru nie nadają się do tego celu, ponieważ są niekompatybilne z klejami używanymi ze standardowymi przejściówkami i z plastikiem używany w nasadkach.
•    Jeśli do klejenia lotek używasz środków Saunders lub Fletch-Tite, powierzchnia na lotki powinna zostać wcześniej przetarta papierem ściernym o ziarnistości 180 lub 240, a następnie wyczyszczona 91% alkoholem.

Opierzanie promieni karbonowych

Do opierzania potrzebne będą:

•    91% alkohol izopropylowy
•    papier ścierny o ziarnistości 180 lub 240
•    ręczniki papierowe
•    maszynka do klejenia lotek
•    klej do lotek

Lotki do promieni tarczowych powinny być możliwie jak najmniejsze by zapewnić dobre skupienie i stabilny lot. Lotki do promieni myśliwskich powinny być wystarczająco duże, by równoważyć rozmiar i wagę grotu myśliwskiego. Pamiętaj, że promień zawsze należy dokładnie wyczyścić zanim umocujesz na nim jakiekolwiek lotki.

1.    Jeśli użyty zostanie klej AAE Fastset, to lotki Easton Diamond nie będą wymagać dodatkowego czyszczenia. Jeśli zaś używasz innego kleju lub innej marki lotek, wyczyść wpierw bazę lotek przy pomocy butanonu lub rozpuszczalnikami do lakieru aby usunąć wszelkie nieczystości.
Do lotek plastikowych lub pierzastych pasować będą kleje cyjanoakrylowe takie jak: Bohning Instant Super Fletch-Tite, AAE Fastset lub inne kleje do lotek. Można użyć również klejów Saunders N.P.V. lub Bohning Fletch-Tite. Promień należy dokładnie wyczyścić przed opierzaniem. Uwaga: cyjanoakrylowe kleje szybkoschnące kleją się doskonale do włókien węglowych, co sprawia, że usuwanie lotek jest bardzo trudne i może uszkodzić powierzchnię promienia. Easton zaleca przetestować klej na jednym promieniu zanim zostanie oklejony cały zestaw by upewnić się, że promień nie zostanie uszkodzony po usunięciu lotek.
2.    Ustaw tył lotki ok. 2,5 – 3 cm od wgłębienia nasadki. Jeśli używasz standardowej przejściówki, ustaw tył lotki ok. 2 – 4 mm od jej końca.
3.    Umieść lotki na środku centralnej linii promienia. Weź przy tym pod uwagę typ podstawki, jakiej będziesz używać, bo będzie miało to wpływ na czystość wyjścia. W żadnym razie nie przyklejaj lotek w ten sposób, żeby wychodziły poza obszar promienia.

Usuwanie lotek

Uwaga: nie zanurzaj promieni karbonowych w rozpuszczalnikach. Promień powoli wchłonie rozpuszczalnik i osłabi więź między włóknami węglowymi.

1.    Jeśli używasz kleju szybkoschnącego, delikatnie zeskrob lotki bardzo tępym nożem i usuń większość kleju w taki sposób, by nie uszkodzić włókien węglowych na powierzchni promienia.
2.    Jeśli używasz standardowego kleju do lotek, odklej je ręcznie albo kombinerkami.
3.    Wyczyść miejsce na lotki przy pomocy rozpuszczalnika do lakieru w celu usunięcia pozostałości po kleju. Doczyść 91% alkoholem izopropylowym. Uwaga: nie dopuszczaj do kontaktu rozpuszczalników z nasadkami lub numerami identyfikacjami promienia.
4.    Pozwól promieniom wyschnąć i kontynuuj opierzanie na nowo zgodnie z instrukcjami.

Montowanie róznych systemów nasadek


MONTOWANIE RÓŻNYCH SYSTEMÓW NASADEK

Typy nasadek

Promienie Beman i Easton posiadają trzy rodzaje systemów nasadek: na promień stożkowy (standardowy typ nasadki), mocowane do wewnątrz (w tym UNI System i ICS System) oraz mocowane na zewnątrz (używane w niektórych modelach promieni karbonowych Beman). Ponieważ każdy promień można uzupełnić więcej niż jednym typem nasadki, wszystkie możliwości zostały uwzględnione w jednym rozdziale.

Nasadki standardowe (na promienie stożkowe)

Standardowe nasadki (na promienie stożkowe) montowane są na promieniach aluminiowych o stożkowym zakończeniu, na które nakleja się nasadkę.


 
Mocowanie standardowych nasadek na promieniu

Postępuj zgodnie z poniższą instrukcją, by umocować standardową nasadkę do promienia na stożkowym zakończeniu.

1.    Jeśli na promieniu użyto lakieru lub stara nasadka została usunięta, należy użyć butanonu lub rozpuszczalnika do lakieru nałożonego na czysty, biały ręcznik papierowy i czyścić stożek promienia tak długo, aż z promienia zejdzie farba lub klej. Trzymaj w jednej dłoni promień, a drugą jednocześnie pocieraj go o papier obracając. Rób to tak długo, aż cały lakier, farba lub resztki nasadki znikną.
Uwaga: nasadki nie powinny być odcinane za pomocą noża. Nie używaj na stożku promienia papieru ściernego ani nie drap go. Nieodpowiednie ich użycie może uniemożliwić proste umocowanie nasadki.
2.    Nałóż dużą kroplę kleju do lotek na czystą powierzchnię stożkowego zakończenia promienia.
3.    Rozprowadź palcem równomierną warstwę kleju po całym stożku.
4.    Niezwłocznie, póki klej nie zasechł, wciśnij nasadkę na stożek.
5.    Kiedy nasadka jest już wciśnięta na stożek, obracaj ją kilkukrotnie przeciwnie do ruchu wskazówek zegara, by klej dobrze się rozprowadził. Wówczas obróć ją w przeciwnym kierunku (lekko naciskając w dół), aż wgłębienie nasadki będzie odpowiednio ustawione, a nasadka znajdzie się w dobrej pozycji na stożku.
6.    Delikatnie wytrzyj nadmiar kleju z bazy nasadki. Sprawdź, czy jest prosta i zostaw ją na co najmniej dwie godziny.

Wyciąganie złamanych nasadek standardowych


 
1.    Podgrzej nasadkę na małym płomieniu.
2.    Kiedy zacznie mięknąć, złap delikatnie kombinerkami za plastik i odkręć.
3.    Wyczyść wejście na nasadkę (lub przejściówkę UNI) czystym kawałkiem materiału nasączonym rozpuszczalnikiem do lakieru. Wszelkie nieczystości (resztki nasadki lub klej) powinny zostać usunięte.
Uwaga: nasadki nie powinny być odcinane za pomocą noża. Nie używaj na stożku promienia papieru ściernego ani nie drap go. Nieodpowiednie postępowanie może uniemożliwić proste umocowanie nasadki.

UNI System

Universal Nock Installation (UNI) System – uniwersalny system mocowania nasadki (UNI) (mocowany do wewnątrz)


 
Promienie aluminiowe o rozmiarze mniejszym niż 2012 i większość promieni A/C/C używają standardowej przejściówki UNI Bushing, której średnica wewnętrzna dopasowana jest do nasadek z serii A/C/E ,,G”. Promienie aluminiowe o rozmiarze 2012 lub większym używają systemu Super UNI Bushing. Cechuje się on większą średnicą pasującą do nasadek Super Nock i 3-D Super Nock. Wszystkie promienie A/C/E mają tę samą średnicę wewnętrzną co standardowa przejściówka UNI Bushing, oraz promienie A/C/C o rozmiarze -00, więc nie wymagają przejścia. Nasadka może zostać umocowana bezpośrednio w promieniu.

Montowanie karbonowych przejściówek UNI Bushings

 


Karbonowe przejściówki UNI Bushings powinny zostać umocowane elastycznym, 24-godzinnym klejem epoksydowym. Montaż jest podobny do tego w insertach karbonowych opisanego na str. 50.
Można też użyć metody z ołówkiem by przytrzymać przejściówkę podczas mocowania, tak jak opisano to na następnej stronie, jednak bez użycia kleju hot-melt. Do elementów karbonowych można użyć jedynie elastycznego kleju epoksydowego.

Wyciąganie karbonowych przejściówek UNI Bushings

1.    Aby wyciągnąć przejściówkę, wybierz klucz imbusowy o rozmiar większy niż jej otwór.
2.    Podgrzewaj klucz nad ogniem tak długo, aż zacznie się wtapiać w przejściówkę. Wciśnij go w otwór i pozwól się schłodzić.
3.    Delikatnie podgrzewaj koniec promienia 3 do 5 sekund przy pomocy zapalniczki.
4.    Złap klucz kombinerkami i przekręć go, by wykręcić przejściówkę.
5.    Powtarzaj punkty 3 i 4 tak długo, aż klej osłabnie, a insert wyjdzie. Pamiętaj, że nadmiar ciepła zniszczy promień.


Montowanie aluminiowych przejściówek UNI Bushings

Do zamontowania przejściówek UNI lub super UNI Bushings potrzebne będą:

•    91% alkohol izopropylowy
•    ręczniki papierowe
•    patyczki do uszu
•    klej Easton hot-melt
•    zapalniczka
•    ołówek do podtrzymywania


 
1.    Delikatnie wygładź wnętrze promienia, tak, jak opisano to w rozdziale dot. przycinania.
2.    Wyczyść promień od strony nasadki do głębokości ok. 2,5 cm. Użyj do tego patyczka nasączonego 91% alkoholem izopropylowym. Powtarzaj tę czynność tak długo, aż na czystym patyczku nie będzie można dojrzeć żadnych nieczystości lub pyłu. Niech promień dokładnie wyschnie przed łączeniem elementów.
3.    Podgrzej odrobinę kleju Easton hot-melt na małym ogniu. Nałóż go na wnętrze promienia.
4.    Wkręć przejściówkę na koniec zaostrzonego drewnianego ołówka (jak na ilustracji).
5.    Używając ołówka jako narzędzie do trzymania, podgrzej przejściówkę by rozprowadzić na trzonku cienką warstwę kleju hot-melt. Uwaga: jeśli ołówek się zwęgla, przejściówka jest przegrzana.
6.    Delikatnie podgrzej znów przejściówkę by stopić klej i niezwłocznie umieść ją w promieniu.
7.    Wytrzyj nadmiar kleju i gdy ten w promieniu zaschnie, wyciągnij ołówek. Uwaga: nie podgrzewaj bezpośrednio promieni karbonowych lub karbonowo-aluminiowych.

Metoda kleju szybkoschnącego

Niektóre marki klejów szybkoschnących gwarantują elastyczność po wyschnięciu. Mogą one zostać użyte do łączenia przejściówek UNI Bushing i promienia. Są to np. Bohning Instant Super Fletch Tight II lub AAE Fastset Gel.

Należy rozprowadzić cienką warstwę kleju na przejściówce. Włóż ją z jednej strony promienia, a następnie mocno wciśnij naciskając na drewnianą ławkę albo po prostu kawałek drewna. Insert musi zostać umiejscowiony jednym szybkim ruchem zanim klej zaschnie.


Montowanie nasadek A/C/E „G”, X10 i Super Nocks
(bezpośrednio w promień lub z przejściówką UNI Bushing)

Nasadki X10, A/C/E „G” oraz Super Nocks zostały zaprojektowane tak, by można było je umocować i wystrzelić bez kleju. Jeśli jednak wolisz użyć kleju, to niech to będzie lekki, usuwalny klej jak np. klej kauczukowy Carter's (do klejenia papieru) albo FaberCastell Glue Stick. Niektóre kleje zawierają rozpuszczalniki szkodzące poliwęglanowemu materiałowi nasadek. Wówczas nasadka staje się łamliwa i może się złamać przy strzale. Unikaj klejów do lotek zawierających butanon, toluen, aceton lub rozpuszczalnik do lakieru. By dowiedzieć się, czy używasz dobrego kleju, zobacz test kompatybilności na końcu tego rozdziału.

Mocowanie bez użycia kleju

1.    Wciśnij nasadkę w promień ręcznie lub specjalnym narzędziem.
2.    Podczas wciskania obracaj nasadkę.
Uwaga: nie próbuj obracać nasadki poprzez wciśnięcie monety lub innego przedmiotu we wgłębienie nasadki.
Uwaga 2: nasadki Super Nocks posiadają węższe wgłębienie służące celom myśliwskim. Dlatego też podczas montowania ich należy użyć specjalnego narzędzia Easton Super Nock Tool.


 
Mocowanie nasadek A/C/E lub Super Nocks klejem kauczukowym

1.    Nałóż cienką warstwę kleju kauczukowego Carter's albo kleju Faber Castell na trzonek nasadki.
2.    Powoli wsuń nasadkę w przejściówkę UNI albo Super UNI Bushing, kręcąc nią jednocześnie.
3.    Niezwłocznie wyciągnij nasadkę i pozwól, by schła na powietrzu przez 5 do 10 sekund.
4.    Ponownie wciśnij ją w przejściówkę.
5.    Obróć ją, by uzyskać odpowiednie ustawienie na osi (jeśli promień jest opierzony).

Inna metoda z użyciem kleju cyjanoakrylowego

1.    Wsuń nasadkę w promień tak, by pozostało ok. 5 mm widocznego trzonka.
2.    Na widocznym końcu trzonka rozprowadź bardzo cienką warstwę kleju cyjanoakrylowego (nie należy pokrywać całej powierzchni trzonka, bo znacznie utrudniłoby to usunięcie nasadki). Ustaw nasadkę zgodnie z opierzeniem zanim ją wciśniesz do końca.
Uwaga: ten rodzaj kleju łączy bardzo szybko.
3.    Wepchnij nasadkę do środka aż do końca bez kręcenia.
4.    Przytrzymaj dodatkowe 5 sekund zanim klej całkowicie zaschnie.


Inna metoda z użyciem cienkiej folii plastikowej

Nasadki A/C/E i Super Nocks można również połączyć z przejściówkami UNI albo Super UNI Bushings przy pomocy cienkiej folii, takiej jak ta używana do sklepowych reklamówek. Folia jest efektywna w zabezpieczeniu nasadki w promieniu i pozwala na łatwe jej wyciągnięcie.

1.    Ułóż mały kawałek (kółko o średnicy ok. 2 cm) folii plastikowej na końcówce nasadki, która ma zostać włożona do przejściówki.
2.    Zacznij delikatnie wciskać nasadkę w przejściówkę.
3.    Wciskaj i kręć nasadką, aż wejdzie do końca.
4.    Usuń wystające resztki folii kciukiem i paznokciem.

Jeśli trzonek nasadki przedrze folię zamiast ją rozciągnąć do środka, spróbuj użyć cieńszej warstw albo delikatnie spiłuj trzonek nasadki.

Aby spiłować końcówkę nasadki, przytrzymaj ją za część z wgłębieniem i pod kątem 45° pocieraj o papier ścierny lub pilnik obracając nią. Ten proces sprawi, że nasadka będzie ,,łapała” folię, a nie przebijała ją.

Wyciąganie złamanych nasadek A/C/E i Super Nocks

Kombinerki

Złap nasadkę kombinerkami i obracaj ją tak długo, aż klej (jeśli został użyty) puści, a nasadka wyjdzie.


Multi-Nock Tool

Jeśli nasadka nadłamała się razem z przejściówką lub końcem promienia, należy użyć Easton Multi-Nock Tool z wyciągaczem. Aby ją usunąć, wkręć koniec narzędzia w rdzeń złamanej nasadki tak, jak pokazano na ilustracji, i wyciągnij ją.


Sposób ze śrubą

Jeśli nie masz dostępu do Multi-Nock Tool, możesz spróbować innej metody usuwania złamanej nasadki.

1.    W rdzeń złamanej nasadki wkręć śrubę.
2.    Pociągnij za śrubę kombinerkami, by wyciągnąć trzonek.

Metoda z użyciem klucza imbusowego

Nasadki A/C/E wyprodukowane przed 1995 rokiem nie posiadały zagłębienia takiego, jak obecne. By usunąć takową nasadkę która złamała się razem z przejściówką, postępuj zgodnie z instrukcją.

1.    Złap mały klucz imbusowy kombinerkami i podgrzewaj go tak długo, aż będzie dość gorący, by wtopić się w rdzeń nasadki.
2.    Wciśnij klucz w rdzeń nasadki.
3.    Kiedy już klucz schłodzi się i nasadka stwardnieje, pociągnij klucz kombinerkami by ją wyciągnąć.

Beman Overnocks (nasadki zewnętrzne)

Niektóre promienie Beman wymagają nasadek, które nakłada się na zewnątrz promienia. Są na to dwa sposoby: albo nasadki Beman Overnock nakładane na zewnątrz, albo nasadki zewnętrzne, które są złączami nakładanymi na zewnątrz promienia i pozwalają na zamontowanie nasadek Easton A/C/E „G”.

Montowanie nasadek Beman Overnocks


 
Nasadki Beman Overnocks można umocować bez kleju, albo też za pomocą klejów: kauczukowego Carter lub FaberCastell. Nie nakleży używać typowych klejów do lotek które zazwyczaj zawierają rozpuszczalniki niezgodne z nasadkami poliwęglananowymi. Na stronie 30. zostały opisane odpowiednie kleje pasujące do nasadek A/C/E i Super Nocks.

1.    Jeśli zdecydowałeś się użyć kleju, nałóż cienką warstwę na ok. 12 mm trzonka nasadki.
2.    Powoli wciśnij nasadkę w promień, obracając ją o jeden pełny obrót.
3.    Sprawdź, czy strzała jest prosta poprzez obrócenie jej na urządzeniu do prostowania strzał albo na czystej, płaskiej powierzchni. Jeśli nasadka nie jest prosta, obróć ją i sprawdź ponownie. Powtarzaj ten punkt do skutku.

Wyciąganie nasadek Overnocks

1.    Delikatnie złap nasadkę kombinerkami i odkręć ją.
2.    Jeśli to nie zadziała, odetnij nasadkę tępym nożem tak, by nie uszkodzić powierzchni promienia.
3.    Wyczyść nasadkę z resztek kleju tępym nożem. Nie tnij powierzchni karbonowej. Wyczyść promień 91% alkoholem izopropylowym, zanim znowu umocujesz w nim nasadkę.

Montowanie nasadek zewnętrznych

Do zamontowania nasadek zewnętrznych potrzebne będą:

•    91% alkohol izopropylowy
•    ręczniki papierowe
•    patyczki do uszu
•    elastyczny, dwuskładnikowy, 24-godzinny klej epoksydowy (np. AAE lub Beman)
•    drewniana wykałaczka albo zapałka
•    papier ścierny o ziarnistości 180 lub 240


Postępuj zgodnie z instrukcją mocowania standardowych przejściówek na str. 63 Jedyną zmianą będzie szlifowanie promienia do ok. 12 mm od wejścia na nasadkę. Do mocowania nasadek zewnętrznych można też użyć kleju cyjanoakrylowego, np. Bohning Instant Super Fletch-Tite, AAE Fastset, Loctite 454 (albo Super Glue). Kleje te wiążą bardzo szybko i wystarczy użyć niewielkiej ilości.

Wyciąganie nasadek zewnętrznych

Jeśli użyto kleju epoksydowego, nasadki zewnętrzne są przytwierdzone na stałe i nie można ich wyciągnąć bez ryzyka uszkodzenia promienia.

Mocowanie nasadek G-Nocks w nasadce zewnętrznej

Nasadki G-Nocks (A/C/E „G”) posiadają precyzyjny gwint w outsercie i dobrze chwytają cięciwę. Jeśli ich przeznaczeniem jest strzelanie tarczowe lub terenowe, to nie wymagają one kleju, ale można użyć słabego kleju który sprawi, że nie będą się obracać. Polecane do tego kleje to: kauczukowy Carter (do papieru) lub FaberCastell (lub inny klej zawierający naftę i/lub heksan). Uwaga: do nasadek A/C/E, Overnocks czy nasadek zewnętrznych nie należy używać typowych klejów do lotek zawierających butanon, toluen, aceton lub rozpuszczalnik do lakieru. Mogą zawierać rozpuszczalniki szkodzące nasadkom poliwęglanowym. Nasadka może wówczas złamać się po wystrzeleniu. By upewnić się, że Twój klej jest kompatybilny z nasadką, zobacz test zgodności na str. 78

 
Instrukcja

1.    Nałóż cienką warstwę kleju kauczukowego Carter lub FaberCastell lub innego podobnego kleju na trzonek nasadki.
2.    Powoli połącz nasadkę z nasadką zewnętrzną obracając nią.
3.    Obróć, by uzyskać odpowiednie ustawienie.

Wyciąganie złamanych nasadek A/C/E

Patrz: instrukcja na poprzedniej stronie.

Tabela klejów do nasadek, nasadek zewnętrznych, przejściówek UNI i Super UNI Bushing

Poniższa tabela zawiera listę elementów tworzących układ nasadek oraz zalecane kleje do każdego z nich. Instrukcje montowania są zawarte w poradniku.

Sprawdzanie standardowej nasadki pod względem  zgodności z osią promienia.

 
•    Ułóż promień tak, by opierał się na paznokciach kciuka i palca wskazującego (grot opiera się na wnętrzu drugiej dłoni) i dmuchnij w lotki. Gdy strzała zacznie się obracać, zwróć uwagę na rotację nasadki. Jeśli jest prosta, nie będzie wydawała się wybrzuszać podczas obrotu.
•    Obracaj promień na urządzeniu do prostowania strzał lub na płaskiej, gładkiej powierzchni i wypatruj wybrzuszeń.
•    Można też użyć specjalnego urządzenia, jak np. Arrow Inspector.


 

Jeśli nasadka jest skrzywiona, to zanim klej zaschnie przekręć ją, wciśnij z powrotem i sprawdź ponownie. Jeśli wciąż jest skrzywiona, usuń ją, wyczyść stożek promienia i wybierz nową nasadkę.

Dodatkowe informacje

DODATKOWE INFORMACJE

Test zgodności kleju

Oto prosty test który pozwoli ustalić, czy używany klej do nasadek jest zgodny z  materiałami, z których jest ona wykonana.

1.    Wybierz jedną nasadkę do testów.
2.    Nałóż niewielką ilość kleju który masz zamiar używać na trzonek nasadki i rozprowadź go równomiernie naokoło.
3.    Zostaw nasadkę na ok. 10 minut.
4.    Złap nasadkę kombinerkami za część z wgłębieniem (tak jak na ilustracji poniżej).
5.    Oprzyj trzonek nasadki o płaską powierzchnię (np. stół) i spróbuj ją wygiąć do kąta 45 stopni.
6.    Jeśli trzonek nasadki wygina się, ale nie łamie, tak jak na ilustracji, to klej jest zgodny z nasadką. Jeśli nasadka się złamie, nie używaj tego kleju.

Zabezpieczanie grotów wkręcanych

Podczas strzelania groty mogą się obluzować od siły uderzenia. Jest to spowodowane siłą uderzenia. Złap za grot kombinerkami i chwyć promień gumowym wyciągaczem strzał, by lepiej usadowić grot. Inny sposób to rozprowadzenie na trzonkach grotów niewielkiej ilości kleju Easton hot-melt.

Uwagi odnośnie bezpieczeństwa podczas strzelania (dla wszystkich rodzajów strzał karbonowych).

Uwaga: zanim zaczniesz strzelać, sprawdź wszystkie strzały karbonowe w poszukiwaniu złamań. Chociaż strzały Beman są produkowane z najmocniejszego znanego karbonu, to nie posiadają one wewnętrznego rdzenia aluminiowego (jak promienie X10, A/C/E i A/C/C). Są zatem podatne na uszkodzenia w razie trafienia w twardy cel lub w inną strzałę. Każda strzała karbonowa powinna zostać sprawdzona po wystrzeleniu.

Sprawdzanie

Złap strzałę jedną dłonią przy grocie, a drugą przy lotkach. Obróć ją wokół własnej osi naginając trochę. Jeśli wydaje się giętka, trzaska albo krzywo się obraca, nie strzelaj nią więcej.

Każda strzała karbonowa która jest nadłamana albo bardziej giętka podczas obracania niż nowa strzała, może złamać się całkowicie podczas puszczania cięciwy (szczególnie z łuków o dużym naciągu) i poważnie zranić łucznika.

Uwagi odnośnie bezpieczeństwa podczas polowania

Zawsze istnieje ryzyko, że strzała karbonowa używa podczas polowania z łukiem złamie się, gdy trafi w duże zwierzę. Rozpadnie się wówczas prawdopodobnie na wiele małych, ostrych odłamków węglanowych. Jeśli zostaną połknięte, mogą one sprawić duży ból. Dlatego też, kiedy zwierzę zostanie już upolowane, myśliwy powinien dokładnie je sprawdzić. Jeśli strzała się złamała, postępuj zgodnie z instrukcją.

1.    Bądź bardzo uważny podczas usuwania resztek promienia.
2.    Jeśli patroszysz zwierzynę na miejscu, uważaj na odłamki węglanowe.
3.    Delikatnie wytnij część ciała wokół rany. Może zawierać włókna węglanowe, szczególnie w miejscu wejścia i wyjścia strzały.
4.    Dokładnie wyczyść ranę naokoło i zwróć uwagę na to, czy nie zawiera odłamków.
5.    Bezwzględnie pozbądź się wszelkich kawałków mięsa, co do których istnieje podejrzenie, że mogą zawierać odłamki.

Minimalna Zalecana Waga Strzały

Na prośbę producentów łuków, AMO (Archery Manufacturers and Merchants Organization) stworzyła tabelę Minimalnej Zalecanej Wagi Strzały, ponieważ uszkodzenia łuków często wynikają z użytkowania strzał, które są za lekkie. Tabela została utworzona po licznych testach na łukach różnych marek z metalowymi majdanami jednoczęściowymi. Po ustaleniu bezpiecznej ilości energii pozostawionej w łuku (23-28 stóp/funt) w czasie strzału 360-grainową strzałą z łuku bloczkowego z agresywnymi bloczkami (krzywkami –speed cam) o naciągu 60 funtów przy długości naciągu 30 cali, wszystkie łuki okazały się utrzymywać w bezpiecznej normie. Używanie strzał o podanej wadze lub cięższych zredukuje ryzyko uszkodzenia lub złamania łuku, tym samym zapewniając bezpieczeństwo łucznikowi.
Łuki z przykręcanymi ramionami stały się popularniejsze od czasów tych testów. Dzięki dodatkowej sile można strzelać z nich lżejszymi strzałami. O ile jednak lżejszymi, nie zostało jeszcze ustalone.

Jak korzystać z tabeli Zalecanej Wagi Strzały

1.    Znajdź kolumnę dotyczącą łuku który Cię interesuje
2.    Niżej poszukaj siły naciągu, która odpowiada maksymalnej sile naciągu Twojego łuku
3.    Poszukaj w poziomie odpowiedniej długości naciągu
4.    Miejsce przecięcia pokaże minimalną zalecaną wagę strzały dla łuku
5.    Waga strzały obejmuje wszystkie elementy – promienia, insertu, grotu, opierzenia i nasadki.


 
* W oparciu o: strzały o wadze 360 grains + długość naciągu 30 cali + 60 funtów siły naciągu + bloczki speed cam
S.E. = Stored Energy (magazynowana energia), P.D.F. = Peak Draw Force (maksymalna siła naciągu),
E.S.E. = Energy Storage Efficiency (wydajność magazynowania energii), B.H. = Brace Height (wysokość cięciwy)

**długość naciągu

Uwaga: długość naciągu według AMO niekoniecznie musi się pokrywać z Poprawną Długością Strzały Twojego łuku. AMO liczy ją jako odcinek od wgłębienia nasadki do osi wgłębienia rękojeści + 1¾ cala w pełnym naciągu. Jest to w przybliżeniu odcinek równy temu od wgłębienia nasadki do najdalej wysuniętej części majdanu. Poprawna Długość Strzały liczona jest z kolei od wgłębienia nasadki do końca promienia. Jeśli w Twoim przypadku strzała kończy się tam, gdzie najdalej wysunięta część łuku, to wartości te mniej więcej pokrywają się. Jeśli jednak strzała wystaje poza najdalej wysunięty punkt łuku, albo jest bliżej lub też używasz przeciągnięcia, to wartości te będą różne. Jeśli chcesz korzystać z tabeli wagi strzały, musisz użyć długości naciągu według AMO, ponieważ tylko wtedy wynik będzie prawidłowy. Z poprawnej długości strzały korzystaj również podczas użytkowania tabeli Easton Shaft Size Selector (patrz „Wprowadzenie do tuningu”).


Punkt Równowagi Strzały (F.O.C. - Forward of Center)

Terminem Punkt Równowagi Strzały nazywamy procentową wartość wagi strzały ulokowaną w jej przedniej połowie. Im cięższa jest przednia połowa, tym środek równowagi jest bardziej wysunięty naprzód. Dlaczego jest to istotne? Przyjęło się, że środek równowagi jest jednym z ważniejszych elementów stanowiących o trajektorii pocisku.

Niestety, istnieje cały szereg innych czynników wpływających na tor lotu strzały. Uniemożliwia to wyznaczenie trajektorii na podstawie samego Punktu Równowagi. Niemniej jednak niektórzy łucznicy uważają, że warto kontrolować ten parametr i trzymać się tych wartości, zwłaszcza po dokonaniu tuningu.

Środek równowagi jest szczególnie ważny dla łuczników strzelających na duże dystanse. Najlepszym tego przykładem są zawody według zasad FITA na odległość np. 90 m.

Strzelanie na krótki dystans nie wymaga ustalania Punktu Równowagi, ponieważ inne czynniki wpływają wówczas na lot znacznie bardziej.

Zmiany trajektorii strzały są widoczne zarówno na zawodach, jak i na polowaniu które wymaga, by łucznik był przygotowany zarówno na długi, jak i krótki dystans. Łuki do tego przeznaczone posiadają zazwyczaj zestaw celowników lub oznaczeń odległości. Jako że zmiana Punktu Równowagi może zmienić trajektorię, konieczne mogą być również zmiany w ustawieniach celowników.

Wskazówki dotyczące Punktu Równowagi Strzały

Równowaga strzały może zostać poprawiona zarówno poprzez dodanie ciężaru do tyłu, jak i do przodu promienia. Cięższe lotki na przykład dodają ciężaru na tyle, więc zamiana ich na pióra sprawia, że jest on lżejszy. Zmiany grotów, insertów i innych elementów mogą wpłynąć z kolei na przód.

Nie istnieje jeden określony, idealny Punkt Równowagi. Istnieją za to ogólne wskazówki, które mają nas do niego doprowadzić i stworzyć odpowiedni zestaw strzał lub przeanalizować lot.

Zalecane wartości Punktu Równowagi dla strzał

Strzały tarczowe aluminiowe – 7 – 9%
Strzały tarczowe A/C/C – 9 – 11%
Strzały tarczowe A/C/E – 11 – 16%
Strzały myśliwskie – 10 – 15%

Poniższe równanie pozwoli wyliczyć dokładny środek równowagi strzały.

Ustalanie procentowe Punktu Równowagi Strzały

Równanie na środek równowagi strzały według AMO

F.O.C.% = 100x (A-L/2)
                           L

Gdzie:
L = Poprawna Długość Strzały = odległość od wgłębienia nasadki do końca promienia
A = odległość od  wgłębienia nasadki do odcinka Punktu Równowagi skompletowanej strzały (wliczając w to wagę grotu z insertem, nasadek i opierzenia)


 

Komentarzy (2)

Cancel or

  • Piotr Kociołek
    Nareszcie koniec wątpliwości i pytań... początkujących łuczników... :)
  • Super User
    Super poradnik od zawsze brakowało tej pozycji w języku polskim. Dziękuje Ziemowit.